اهداف آموزش و پرورش دوره ابتدایی پایان نامه رایگان روانشناسی درباره مشکلات تحصیلی

1-2 اهداف آموزش و پرورش دوره ابتدایی

در پیش نویس برنامه اول توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی ایران هدف از آموزش و پرورش دوره ابتدایی این گونه اعلام شده است: “پرورش فضای دینی و اخلاقی در دانش آموزان  و کمک به رشد و خلاقیت آنها، پرورش قوای جسمانی دانش آموزان، آموزش نکات بهداشتی به منظور رعایت مسایل بهداشتی در خانواده و جامعه، آشنا کردن کودکان  و عادت دادن آنها به زندگی جمعی  خارج از خانواده و آشنا کردن آنان به اطاعت از قانون” (صافی،1373). بطورکلی اهداف دوره ابتدایی در مقوله های زیر طبقه بندی می شوند، که دانش آموزان بایستی در پایان دوره تحصیلی به این اهداف دست یابند.

1-1-2 اهداف اعتقادی  

آشنایی و اعتقاد نسبت به اصول دین، دوست داشتن خداوند، آشنایی با زندگی انبیاء اولوالعزم به ویژه حضرت محمد(ص) و معصومین و دوست داشتن آنها، آشنایی با معنای معاد  و پاسخگو بودن انسان نزد خداوند، احترام به اولیاء دین، بزرگان و شخصیتهای اسلامی، آشنایی با معنای تولی  و تبری، روخوانی وازحفظ خواندن برخی سوره های قرآن، آشنایی با ترجمه برخی از سوره های قرآن و برخی  از احادیث ساده، درست خواندن نماز و آشنایی با احکام ضروری،آشنایی با مسایل مربوط به سن تکلیف(برای دختران)، آشنایی با حلال و حرام و رعایت احکام مربوط به آن.

2-1-2 اهداف اخلاقی

راستگو و امین بودن، مودب و مهربان بودن، پایبندی به عهد خود، احترام به بزرگترها و اطاعت از والدینٍ، شجاع و صبور بودن، دوست داشتن پاکیزگی، انجام دادن تکالیف روزانه، تلاش برای رسیدن به موفقیت ،داشتن ظاهری آراسته، امیدوار بودن، بخشنده بودن، ناپسند خود،

3-1-2 اهداف علمی و آموزشی

کنجکاوی نسبت به شناخت پدیده ها، داشتن مهارت در فکر  کردن ، شنیدن، گفتن، بیان مقصود، خواندن، نوشتن و حساب کردن. آشنایی با زبان فارسی و استفاده از کتاب و روزنامه. آگاهی نسبت به اهمیت اطلاعات و اطلاع رسانی. آشنایی نسبت به ارزش علم.

4-1-2 اهداف فرهنگی، هنری

توجه و دوست داشتن زیبایی های طبیعت، از زیبایی موجود در طبیعت الگو گرفتن، لذت بردن از آثار هنری، نشان دادن خلاقیت هنری در انجام فعالیتها، دوست داشتن سنت ها، آشنایی با برخی از آثار هنری، علاقه مندی نسبت به خواندن اشعار و قصه های مناسب، ارزش قائل شدن به آداب فرهنگی و اجتماعی اسلامی- ایرانی.

5-1-2  اهداف اجتماعی

آشنایی با وظایف خود درقبال خانواده، دوستان و همسایگان. کمک به اعضای خانواده و احترام به والدین. قانع بودن و رعایت حقوق دیگران. استفاده از راه های درست برای به دست آوردن حق خود. دوستی و کمک  به  همکلاسان ، شرکت در فعالیت های گروهی و عمل به مقررات مدرسه. پذیرفتن انتقاد و محترمانه از دیگران انتقاد کردن. قدردانی از دیگران. رعایت آداب سخن گفتن. علاقه به خدمت کردن به میهن و مردم.

6-1-2  اهداف زیستی

استفاده درست از قوای بدنی، رعایت بهداشت فردی و اجتماعی، تلاش  در جهت حفظ محیط زیست، افزایش قابلیت های جسمی به وسیله تمرین ها و بازی های مناسب، رعایت نکات ایمنی.

7-1-2 اهداف سیاسی

آشنایی با نظام جمهوری اسلامی ایران، احترام به پرچم  کشور  و خواندن سرود ملی، آشنایی با زندگی بنیان گذار جمهوری  اسلامی ایران، درک اهمیت استقلال و آزادی، علاقه مندی نسبت به حکومت دینی، همبستگی با اقوام مختلف ایرانی، دوست داشتن افراد عدالت خواه و حق طلب، آشنایی با سران کفار و مشرکین صدر اسلام، آشنایی با مفهوم وحدت و امنیت ملی.

8-1-2 اهداف اقتصادی

احساس تنفر از تن پروری، بیکاری  و راحت طلبی، تلاش در حفظ اموال عمومی به عنوان ثروت ملی و استفاده درست از آنها(سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان،1386).

2-2 ویژگی های کودکان در دوره ابتدایی

معلمان و مربیان این دوره را دوره آموزش مقدماتی و یادگیری اصول و مبادی علم و دانش نام گذاری می کنند  و روانشناسان از این دوره با عنوان سنین گرایش به دسته و گروه، سن خلاقیت و سن بازی یاد می کنند ( سیف و همکاران، 1385).

پياژه 1 اين مرحله از رشد را مرحله عمليات عيني 2 نام گذاري كرده است. و معتقد است كودك در اين مرحله توانايي انجام اعمال منطقي را كسب مي كند اما اين اعمال را با امور محسوس و عيني مي تواند انجام دهد نه با امور فرضي و پديده هاي انتزاعي. از رويداد هاي مهم  اين مرحله درك مفهوم بقاي ماده ، عدد، وزن و حجم توسط كودك است. از ديگر توانايي هاي كودك در اين مرحله، توانايي طبقه بندي كردن، رديف كردن و كار با اعداد مي باشد(سيف،1383). فرويد3 نيز اين مرحله از رشد را مرحله نهفتگي و ركودمي نامد. در اين مرحله شاهد كاهش تعارض ها هستيم و كودك براي پذيرش زندگي اجتماعي و رعايت اصول اخلاقي آماده مي گردد(منصور،1381).

همچنين ويگوتسكي5 معتقد است از سن 7-6  سالگي به بعد گفتار دروني در كودكان شكل مي گيرد گفتار دروني به انديشه و رفتار انسان جهت مي دهد و در همه كاركرد هاي عالي ذهن موجود است. او دو نوع سطح رشد را مطرح مي كند، سطح رشد فعلي و سطح رشد بالقوه. توانايي كودك در حل مسائل به طور مستقلانه معرف سطح فعلي رشد او و توانايي در حل مسائل با كمك ديگران نشان دهنده سطح رشد بالقوه او است. او معتقد است كه محيط اجتماعي، تعيين كننده فرايند رشد شناختي است، بنابر اين معلم در بالا بردن سطح رشد شناختي يادگيرندگان نقش بسزايي دارد، و مدارس بايد زبان را يك موضوع محوري تلقي كرده و معلمان در آموزش زبان جديت بيشتري به كار بندند(سيف،1383). همچنين اريكسون6  سنين 11-6 سالگي را با عنوان « سازندگي در مقابل حقارت7» معرفي مي كند. در اين مرحله

 

1-Piaget

2-Concrete Operations

3-Freud

4-Latency

5-Vygotsky

6-Erikson

7-Industry Versus Inferiority

كودكان در مدرسه قابليت همكاري  با ديگران را پرورش مي دهند. در صورتي كه كودك در خانه، مدرسه و در روابط خود با  همسالان  تجربه هاي ناخوشايندي بدست آورد، احساس حقارت و بي كفايتي خواهد كرد (برك1 ،2001؛ سيد محمدي، 1382). در اين سن اگر به كودك اجازه داده شود كه شخصاً كارهايش را انجام دهد واز طرف اطرافيان مورد تشويق قرار گيرد، كودك سخت كوش مي شود و ميل به ساختن در او به وجود مي آيد اما اگر اطرافيان فعاليتهاي كودك را محدود كنند و از كارهايش مداوم انتقاد كنند،  كودك احساس حقارت خواهد كرد(شعاري نژاد، 1386).

رشد بدنی در این دوره آهسته و مداوم است، اما به طور کلی نسبت به سالهای بعد سریعتر می باشد در این دوره بد نشستن، قوز کردن  و ناموزونی بدن شایع است. در این سن كودكان از عواطف و احساسات سرشاری برخوردارند اما از نظر احساسی بی ثبات هستند. علاقه مند  شرکت در فعالیت های اجتماعی هستند و میل به استقلال طلبی در آنها افزایش می یابد. در این دوره از فعالیت های فردی کاسته شده و به بازیهای گروهی و فعالیتهای با قاعده گرایش پیدا می کنند.  افکار  کودکان به تدریج منظم می شود و اشتیاق زیادی به یاد گیری دارند. تفکر ایده آل نیز  یکی  از مشخصات این دوره است و حس خلاقیت و  ابتکار در آنها به طور جدی برانگیخته می شود. در این دوره تشویق عامل مهمی در یادگیری است(سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان،1386).

در این دوره احساس مالکیت  در کودکان قوی تراست. یادگیری مهارت های حرکتی دقیق تر و پیچیده تر و هماهنگی چشم و دست کامل می شود. قواعد را درک و رعایت آنها را لازم می داند و قدرت درک علت امور طبیعی را به تدریج پیدا می کنند. رفتار آموزشگاهی و پیشرفت تحصیلی کودکان  متأثر  از چگونگی تأمین نیازهای روانی – اجتماعی و برخورداری آنها از بهداشت روانی و تعادل حیاتی است(افروز،1372).

1- Berk

3-2 مواد و برنامه های درسی دوره ابتدایی

برنامه درسی عبارت است از پیش بینی کلیه ی فعالیتهایی که دانش آموزان تحت رهبری و هدایت معلم برای رسیدن به هدفهای معین باید انجام بدهند. به بیان دیگر برنامه درسی عبارت است از پیش بینی و تهیه مجموعه فرصت های یادگیری برای جمعیتی مشخص به منظور نیل به آرمان ها و هدف های آموزش و پرورش که معمولاٌ در مدرسه انجام می گیرد ( تقی پور ظهیر،1384). برنامه های آموزشی و پرورشی این دوره، همان طور که از هدفهای آن مشخص می گردد بیشتر به آموزشهای دینی و اخلاقی، تربیت بدنی، آموزش مهارتهای اولیه ی خواندن ، نوشتن و حساب،  بهداشت و آموزشهای اجتماعی و  همکاری عمومی تأکید دارد ( سرکار آرانی،1382).

جدول 1-2 مواد درسی و ساعات کلاس درس هفتگی در دوره ابتدایی را نشان می دهد. براساس مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش از سال تحصیلی 79-1378 درس قرآن در پایه های اول و دوم ابتدایی نیز ارائه می شود(صافی،1380). در آخرین تبصره بخش ارزشیابی پیشرفت تحصیلی مصوبه 677مورخه 7/6/1381مقرر شده است که ارزشیابی درس قرآن در پایه های اول و دوم ابتدایی به صورت کیفی و توصیفی به عمل آید(سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان،1386).

هر ساعت کلاس  درس45 دقیقه است؛ طول سال تحصیلی 9ماهه می باشد. هر کلاس در هر پایه تحصیلی این دوره دارای معلم واحدی است که دروس مختلف را تدریس می کند. به علاوه در هر مدرسه مربی تربیتی وجود دارد که برنامه های آموزشی و پرورشی در زمینه های قرآن و تعلیمات دینی را ارائه می دهد و سایر فعالیتهای فوق برنامه و پرورشی را تهیه و اجرا می کند. برنامه ورزش کلاس ها در هر مدرسه ابتدایی به عهده مربی ورزش مدرسه است ( سرکار آرانی،1382). امتحانات دوره ابتدایی در دو نوبت برگزار می شود. نوبت اول تا دهم بهمن ماه  و نوبت دوم تا پایان خرداد ماه هر سال تحصیلی برگزار می گردد، نمره امتحان هر درس در نوبت اول با احتساب ضریب یک و در نوبت دوم با احتساب ضریب دو در کارنامه دانش آموز درج می گردد. امتحان پایه های اول تا چهارم و نوبت اول پایه پنجم ابتدایی داخلی و مدارس آن را برگزار می کنند اما امتحان نوبت دوم و تجدیدی پایه پنجم به عنوان امتحان نهایی که آن را اداره آموزش و پرورش منطقه طرح و در مدرسه برگزار می شود (آقازاده،1383).

پايه و تعداد ساعات

مواد درسي  

 

پايه اول

 

پايه دوم

 

پايه سوم

 

پايه چهارم

 

پايه پنجم

 

جمع

قرآن 2 2 2 6
تعلیمات دینی 3 2 2 2 9
املاء فارسی 2 2 2 2 8
قرائت فارسی،خواندن ودرک مطلب دستور زبان فارسی 12

 

 

12

3 2 2 2 35

 

35

4 4 3 3
مطالعات اجتماعی 2 3** 3** 8
ریاضیات 5 5 4 4 4 22
علوم تجربی 3 3 3* 4 3 15
هنر(نقاشي،خوشنويسي،كاردستي) 2

2

2

2

1

1

1**

1**

1**

1**

7

7

ورزش 2 2 2 2 2 10
جمع 24 24 24 24 24 120

جدول شماره (1-2) مواد درسی و ساعات تدریس هفتگی در مدارس دوره دبستان

منبع : (سازمان نوسازی، 1382).

*دروس علوم تجربی و هنر در پایه سوم مجموعاً در هفته 4 ساعت تدریس می شود (یک هفته، یک جلسه هنروسه جلسه علوم تجربی و هفته دیگر دو جلسه هنر و دو جلسه علوم تجربی ).

**دروس مطالعات اجتماعی و هنر پایه های چهارم وپنجم مجموعاً در هفته 4 ساعت تدریس می شود(یک هفته، یک جلسه هنر و سه جلسه مطالعات اجتماعی، هفته دیگر، دو جلسه هنر و دو جلسه مطالعات اجتماعی.

 

 

4-2 درون دادهای1 نظام آموزش ابتدایی

منظور از درون داد، امکانات  و منابع اختصاص داده شده از قبیل منابع انسانی، مالی و تجهیزاتی می باشد(میر شکار ،1386).

1-4-2  منابع انسانی

این منابع شامل کادر اداری، معلمان و مربیان و دانش آموزان  که هر کدام از لحاظ عملکرد شرح وظایف جداگانه ای دارند(میر شکار،1386).

  • معلمان و مربیان

شاغلین در این پست زیر نظر مدیر به شرح ذیل انجام وظیفه می نمایند.  تلاش در جهت به وجود آوردن محیطی آموزنده  و پرورش دهنده در کلاس، اجرای برنامه های آموزشی و پرورشی مصوب، تدریس به موقع کلیه مواد برنامه طبق جدول ساعات کار هفتگی و اهتمام در بهبود کیفیت آموزشی ، انجام ارزشیابی تشخیصی، تدریجی و پایانی برابر آیین نامه ها سعی در شناسایی ناهنجاری های رفتاری، ثبت خلاصه ای از فعالیت های یاد دهی- یاد گیری (سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان،1386). از جمله وظایف دیگر معلمان می توان به موارد زیر اشاره کرد، معلم به عنوان کارشناس آموزش، معلم به

عنوان یک عامل برانگیختگی، معلم به عنوان مدیر کلاس، معلم به عنوان مشاور و معلم به عنوان مهندس محیط در طراحی فضای کلاس درس فعاليت مي كند (سرتیپی،1380). مربیان مدرسه شامل مربیان پرورشی، ورزش، بهداشت می باشند(میر شکار،1386).

 

1.Input

 

 

 

  • مدیر آموزگار

در این حالت یک نفر هم مدیر است هم معلم وهم مستخدم وباید جوابگوی اولیاء دانش آموزان باشد وهم بتواند نیازهای آموزشی دانش آموزان را برطرف کند و در قبال اداره آموزش و پرورش محل، مسئولیت تام دارد (خوش لهجه،1386).

  • دانش آموزان

در این دوره گروه سنی 6تا10 ساله که از تحصیلات آموزش رسمی و عمومی در ایران برخوردارند را می گویند (سرکار آرانی ،1382).

2-4-2 منابع مادی نظام آموزش ابتدایی

این منابع شامل منابع کالبدی، تجهیزاتی و منابع مالی می باشد.

1-2-4-2منابع کالبدی

منظور همان فضای فیزکی مدرسه است که باید دارای ویژگی های زیر باشد.

  • محل ساختمان مدرسه شلوغ و غیر بهداشتی نباشد و حداکثر 500 متر با مراکز صنعتی و مزاحم فاصله داشته باشد( حاتمی و همکاران ،1383 ).
  • حداقل متراژ لازم به ازای هر دانش آموز 6تا8 متر مربع می باشد و حداقل مساحت لازم ، بدون توجه به تعداد دانش آموزان هزار متر مربع پیشنهاد می گردد .
  • زمینبازی باید به قدر کافی وسعت داشته باشد و برای هر نفر حدود 10متر مربع مطلوب خواهد بود.
  • کف کلاس ها باید قابل شستشو، مسطح و بدون درز بوده، لغزنده و مرطوب نباشد.
  • پنجره ها باید یک تا یک و نیم متر از کف کلاس بالاتر و تا سی سانتی متر زیر سقف ادامه یابد وحتی الامکان دریک سمت اتاق باشد.
  • تخته مخصوص نوشتن باید در محل مناسب که نور کافی به آن رسیده ودر معرض دید کامل دانش آموزان باشد قرار گیرد وفاصله تخته تا اولین ردیف دانش آموزان نباید از 5/2 متر کمتر باشد.
  • به ازای هر 40 نفر دانش آموز یک توالت و به ازای هر 60 نفر یک دستشویی منظور شود و دستشویی ها باید در ارتفاع 75-60سانتیمتر از زمین نسب گردد و استفاده از صابون ویا مایع دستشویی ضروری است(حلم سرشت و دل پیشه، 1383).
  • ساختمان مدارس بایستی فاقد نشانگان بیماری ساختمانی1 که خود را به صورت درد چشم، اختلالاتی در حلق و بینی، عفونتهای تنفسی، حالت تهوع، سر گیجه، سردرد و بد خوابی

نشان می دهد باشد(به نقل از EPA2،2000).

  • نور طبیعی بهترین منبع برای روشنایی کلاس درس می باشد.
  • حداکثر شدت صدا در کلاس 35 دسی بل 3و برگشت 4صدا بین 6/ 0تا7/ 0ثانیه برای کلاس های که خالی از سکنه هستند باید باشد (اشنایدر5،2002).
  • فانگ6 بهترین حالت از نظر حرارتی را بین 68تا 74فارنهایت معادل20تا24سانتی گراد   می داند (به نقل از اشنایدر ،2002 ).

 

 

  1. Sick Bulding Syndrome

2.Environmental Protection Agency

3.Decibel

4.Feed back

5.Schneider

6.Fang

 

2-2-4-2  منابع تجهیزاتی

شامل کتابخانه، کتابهای راهنمای معلم، پرژکتورها،  اوپک، اورهد،  اسلاید، رادیو- ضبط،، تلویزیون، سی دی، انواع نقشه ها، انواع مولاژها، جعبه علوم، تابلوهای آموزشی می باشد. تحقیقات متعددی تأثیر کتابخانه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را مورد بررسی قرار داده اند که همگی تأثیر مثبت وجود کتابخانه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را خاطر نشان ساخته اند (میلر1 ،2003). اما امروزه مدارس پول خود را برای وسایل آموزشی رایانه ای صرف می کنند. اما کتاب و کتابخانه ها بازدهی تحصیلی و یادگیری دانش آموزان را دو برابر میزان (ICT)  افزایش می دهند. یک مدرسه معمولی دارای 25کتاب برای هر دانش آموز است(بزرگ سهرابی،1385). اما یکی از مشکلات کتابهای درسی این است که مطالب آن اکثراً برای دانش آموزان ساکن شهرها نگاشته مي شود و یک عدم انعطاف در مطالب درسی به چشم می خورد(تایلرو مالهال2 ،2001).

3-4-2  منابع مالي

هزينه هاي آموزش و پرورش عمدتاً بر عهده دولت مي باشد و بدين جهت بخش قابل توجهي از بودجه سالانه دولت اختصاص به آموزش و پرورش دارد ؛ تقريباً كليه هزينه هاي آموزش و پرورش را دولت از محل بودجه عمومي كشور پرداخت مي كند و سهم بخش  خصوصي در تأمين آن بسيار ناچيز است و به كمكهاي  پراكنده اولياي دانش آموزان به مدارس كه بيشتر بدون  واريز شدن به خزانه و به طور مستقيم به مصرف مي رسند ،  محدود مي شود ( سركاراني ، 1382).  ميزان بودجه يا سرانه آموزشي تأثير زيادي بر پيشرفت تحصيلي دارد . « بي شك ارتباطي بين هزينه  سرانه دانش آموز و كيفيت آموزش وجود دارد . ظاهراً هزينه هاي بيشتر، كيفيت بالاتري را فراهم مي نمايد » (عماد زاده،1385).

1.Miller

2.Taylor& Mulhall

نگاهي به ميزان سرمايه گذاري هاي به عمل آمده در نظامهاي آموزش ابتدايي مبين اين واقعيت است كه در سالهاي 1965 تا 1985 نسبت هزينه كشورهاي پر درآمد يك به پنجاه بوده است. اين هزينه در كشورهاي كم درآمد 9/30 دلار و در كشورهاي پر درآمد 4/1551 دلار بوده است ( آذرخش ،1384).

5-2 تأثیر امکانات وتجهیزات مدرسه بر دانش آموزان

یکی از قسمتهای مهم فلسفه آموزش و پرورش، طرح ریزی و تنظیم محیط فیزیکی برای دانش آموزان است. چگونگی تنظیم و سازماندهی محیط بر رفتار افراد مخصوصاً دانش آموزان تأثیر می گذارد(مفیدی،1380). محیط فیزیکی یک مدرسه یا کلاس می تواند بر رفتار و نگرش های افراد نسبت به مدرسه ویاد گیری تأثیر بگذارد. فضا و محیط کلاس  به طور مستقیم با یادگیری دانش آموزان مرتبط است (آین لی1،1997).

مدارس

  • 1

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *