می 4

هویت در دیدگاه اسلامی: پایان نامه روانشناسی : بحران هویت در جوانی

هویت در دیدگاه اسلامی

به رغم سنت تحقیقی علوم انسانی ، که تحقیق از پایین به بالاست، در دیدگاه اسلامی حرکت تحقیقی از بالا به پایین می باشد. در علوم انسانی مباحث اجتماعی از توصیف ظواهر پدیده های آغاز می شود و براساس مفروضات روش شناختی، مسایل مربوط به هر حوزه مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد و در نهایت مبنایی نظری برای توصیف و تحلیل پدیده های مشابه بدست می آید. ولی در روش تحقیقی رایج در حوزه تفکر اسلامی مسائل مستحدثه با ارجاع به مبانی وجود شناختی و البته با توجه به مفروضات روش شناختی آغاز می شود. از این رو مسئله هویت نیز در این دیدگاه قبل از اینکه پدیده ای اجتماعی و وابسته به تشکیل جوامع انسانی باشد،یک موضوع وجود شناختی است که به نظریه اسلام درباره انسان مربوط می گردد. به عبارت دیگر در چشم انداز جامعه شناختی متعلق به دیدگاه اسلامی، هویت هر شخص مستقل از جایگاهش در جامعه نیز موضوعی قابل توجه برا تفکر و تحقیق است. زیرا آنچه تشخص هر انسان را تشکیل می دهد، صرفا بر مشارکت او در جامعه توقف ندارد. بلکه جایگاه هر شخص در شبکه در هم پیچیده یگانه ای به نام «نظام هستی» است که هویت او را تعیین می کند.

در حالی که توصیه می شود برای توصیف علمی هویت توجه نظریه های علوم اجتماعی در بهترین حالت به نقش اجتماعی معطوف می گردد، در دیدگاه اسلامی نقش اجتماعی مردم نیز در ذیل نقش هستی شناختی آنها تعریف می گردد. از این رو در تکوین هویت افراد و گروه های نقش اجتماعی از توان تعیین کنندگی درجه دومی برخوردار می باشد. عامل اصلی تعیین هویت در دیدگاه اسلامی نقش وجودشناختی است. زیرا در این چشم انداز هر شخص صرف نظر از مسئولیتی که در جامعه بر عهده دارد و میزان مشارکتی که برای اداره جامعه ارائه می نماید، مسئولیت اساسی تر تماشگری و بازیگری در مجموعه جهان هستی را بر  دوش می کشد. از این رو نقش هستی شناختی افراد نه تنها در تعیین هویت، تاثیر گذارتر از نقش اجتماعی آنان است، بلکه حتی جهت دهنده اصلی به فعالیت های اجتماعی، روابط اجتماعی و بالاخره نقش اجتماعی مردم نیز نوع رابطه آنها با عالم وجود می باشد. شرح چگونگی تکوین هویت بر مبنای نقش هستی شناختی البته مستلزم باز خوانی مجدد آثار فلسفی به خصوص متون وحیانی است، که در این مقاله توضیحی بسیار کوتاه و در خور مجال ارائه می گردد.

الف) تعیین هویت از نظر فلسفه اسلامی

هویت به منزله یک بحث فلسفی ذیل عنوان قاعده «الشیء مالم یتشخص لم یوجد» در حوزه فلسفه اسلامی مطرح شده است. طرح مسئله تشخص که مبنای فلسفه هویت است شاید برای اولین بار توسط بهمنیار- شاگرد مشهور ابن سینا- در کتاب «التحصیل» صورت گرفته و سپس در نوع کتابهای فلسفی و کلامی تعریف تشخیص و تعیین نسبتش با ماهیت که آیا زائد بر ماهیت اشیاء است یا عین ماهیت به بحث گذاشته شده است. برای مثال فخر رازی می گوید:

تعیین و خصوصیت شیء عبارت است از هویت آن شیء و هر موجود مشخص از حیث اینکه مشخص است ، ثابت و واجد هویت خویش است. (دینانی، 1380).

قاضی عضد الدین ایجی نیز معتقد است، تشخص که در وجود خارجی آن ، جای هیچ تردیدی نیست غیر از ماهیت می باشد و در جهان واقعی ، هر فرد یک موجود است با یک هویت معین و هرگز نمی توان آن را بدون هویتش در نظر گرفت و یا آن را به دو نیم (ماهیت  انسانی و تشخیص خارجی)  تقسیم کرد. بلکه صرفا در ذهن است که  می توان هر فرد را به یک ماهیت و سلسله ای از مشخصات تفکیک شده به نام هویت تحلیل کرد. (همان)

بطور خلاصه براساس روایتی از فلسفه اسلامی که ماهیت را اصیل می داند. آنچه در جهان واقعیت وجود دارد اشخاص یعنی ماهیت های متشخص هستند. ولی ذهن می تواند مفاهیم کلی را از ذات واقعی این ماهیت های متشخص انتزاع نموده، به عنوان ویژگی هیا هویتی معرفی کند. در حقیقت توصیف های ما از ویژگی های هویتی همچون تمام مقولات ماهیتی شامل مفاهیمی کلی است که در طی فرایندهای مفهوم سازی ذهن بوجود می ایند نه اینکه به عنوان یک امر واقعی و قابل اشاره در خارج از وجود داشته باشند. آنچه درخارج هست فقط شامل اشخاص می باشند که هیچ گونه امتیاز و فاصله ای بین ماهیت و مشخصات آنها مشاهده نمی گردد.

در روایتی دیگر از فلسفه اسلامی که متعلق به فلسفه اصالت وجود  است هویت یک امر وجودی است و تشخیص به وجود باز می گردد نه ماهیت. اساس ماهیت یک مفهوم ذهنی می باشد و آنچه در عین واقعیت است صرفا مرتبه های مختلف وجود است. برای ملاصدرا هر موجود به صرف وجودش متشخص و دارای هویت می گردد. نحوه وجود هر چیزی از جمله هر فرد انسان همان تشخص اومی باشد. زیرا اگر از نحوه وجود آن چشم بپوشید، آنچه می ماند یکسری مفاهیم کلی است که قابل صدق بر افراد بسیار خواهد بود، هر چند بی نهایت مخصص به آن ضمیمه شود. در حقیقت وجود جزئی عینی خارجی هر چیزی، تعیین کننده، تشخص بخش یا مشخص و معین آن است و از این رو صدرا معتقد است که ابهام ماهیت تنها توسط وجود جزئی رفع می گردد.

بیشتر فیلسوفان مسلمان پس از صدر المتالهین مساوقت وجود و تشخص را پذیرفته اند و میان امتیازات هر شخص از همگنانش (ویژگیهای هویتی) و تشخص او که به خاطر خود اوست، تفاوتی تعریف نمی کنند. به عبارت دیگر آنچه درجهان متشخص ، متعین و با هویت است. ولی تشخص و هویت هر چیزی از جمله افراد و گروه های انسانی شامل مرتبه وجودی یا وجود جزئی آنها می باشد و آنچه تحت عنوان ویژگی های هویت مطرح می گردد، مفاهیمی کلی هستند که امارات هویت یا تشخص را تبیین می نماید. نکته قابل توجه این است که بنابر نظریه حرکت جوهری صدرا که از امکانات اعتقاد به حقیقت تشکیکی برای وجود است و همچنین براساس دیدگاه انسان شناختی او که ذات انسان راآزادی معرفی می کند، هویت انسانی قبل از مشارکت در فعالیت های اجتماعی و مستقل از شبکه روابط اجتماعی به محض وجود یافتن متشخص و با هویت می باشد، ولی از نظر به آزادی ذاتی نفس ناطقه تشخص و تعیین خویتش بر عهده حرکت جوهری یا حرکت معرفتی است.

در حقیقت انسانها به محض هستی- یا ربط به واجب- یافتن دارای تشخص می گردند وهبت اولیه ای دریافت می نمایند. ولی این هویت آغازین در جریان زندگی آنها دچار تغییرات فراوانی می شود که مبتنی بر تغییر و تحولات مربوط به نوع ارتباط وجودی آنها با مبدا وجود است. نفس که ذاتش آزادی است از طریق حرکت جوهری به تشدید یا تضعیف هستی-یا ارتباطش با مبدا هستی- می پردازد و درجریان این فرایند هویت خویش را تغییر می دهد و به هویت جدیدی دست می یابد. منظور از حرکت جوهری اسنان که به تعیین هویت اومی انجامد، نوعی حرکت معرفتی است که در نتیجه بکارگیری تمام استعدادهای یا به تعبیر صدرایی تمام شئون و مراتب نفس عاقله اعم از توانمندی های عقل علمی و نظری حاصل می گردد. این حرکت معرفتی که نحوه ای از اشتداد وجودی را سبب می گردد هویت را براساس میزان و نوع ارتباط با مبدا هستی تعیین می کند.

با این که همه نکته قابل توجه این است که گرچه هویت یکی از امر واقعی و وجودی است ولی تکوین و توسعه هویت به شدت وابسته به جامعه می باشدزیرا از یکسو تعریف هویت و مولفه های هویتی که از سنخ مفاهیمندنه واقعیات عینی، بر عهده فرایندهای مفهوم سازی و نظریه پردازی های ذهن می باشند. از سوی دیگر حرکت جوهری در واقع نوع حرکت علمی است که تنها با کمک ذهن و فرایندهای یادگیری ممکن می گردد. تا جایی که حتی دریافتهای شهودی نیز بکلی مستقل از دانش های مفهومی کسب شده از جامعه نیستند، بلکه از آنها متاثرند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که آنچه دریافت های ذهنی را محدود کند یا تحت تاثیر قرار دهد، به فراخور بر حرکت علمی یا جوهری انسان اثر می گذارد و از این رو در تعیین هویت نقشی خواهد داشت. بنابراین جامعه و حتی گروه اجتماعی می توانند با تاثیر در میزا و نوع دریافت های ذهنی، تعیین هویت را جهت دهند. پس بطور کلی براساس فلسفه اصالت وجود می توان چنین گرفت که هر فرد انسانی به محض ربط به هستی یافتن و ارتباط با مبدا وجود، به لحاظ ثبوتی متشخص می گردد و هویت معینی دارد. ولی فرد متشخص و با هویت می تواند اساس ذات آزاد خویش و از طریق حرکت جوهری می تواند رابطه اش با مبدا هستی را تحول بخشد و بدین ترتیب به اثبات هویت خویش اقدام نماید. اثبات آزادانه هویت شامل تشدید یا تضعیف ربط وجودی ما با مبدا وجود بر مبنای حرکت جوهری/ علمی نفسمان است.

به نظر می رسد رویکرد برخاسته از مبنای اصالت وجودی به هویت می تواند ضمن حفظ ویژگی انعطاف پذیری و پویایی برای هویت و توجیه تغییرات هویتی افراد، آن را از سیالیت محض و ذهنی بودن رها سازد. این رویکرد ضمن تحکیم ریشه هویت در عمق جهان الهی، جنبه انسانی وخود مختار هویت را نیز ملاحظه می کند. براساس این رویکرد، هویت یابی عبارت است از تحقق واقیت خویشتن از طریق نوعی خودآگاهی ویژه نسبت به رابطه ضروری خود با هستی. این خود آگاهی البته با کسب معلومات و اطلاعات کاملا متفاوت می باشد. زیرا نوعی حرکت استکمالی در تمام جنبه های هویتی و نسبت به تمام  حوزه های زندگی فردی و اجتماعی است.

 

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

بحران هویت در جوانی

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

Untitled

141985615752731

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید.

برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  208 پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  222 پایان نامه


برچسب‌ها, , , , , , , , ,
Copyright 2018. All rights reserved.

Posted می 4, 2016 by 92 in category "تز و پایان نامه", "مقالات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *