مارس 26

قطعیت و معرفی شاخص‌های زبانی آن

قطعیت و معرفی شاخص‌های زبانی آن

 

4-1- مقدمه:

در فصل قبل سعی شده است علاوه بر آن که از تحلیل کلام انتقادی توصیفی به دست دهیم و مباحث نظری آن را مطرح کنیم،  به روش شناسی آن نیز توجه داشته باشیم. تحلیل کلام انتقادی در روش تحلیل خود از روش زبان شناختی دستور نظام بنیاد هالیدی و اصطلاحات فرازبانی و اصطلاحات زبان شناسی صورتگرایان دستورزایشی به عنوان ابزاری برای تبیین ایدئولوژی‌های پنهان و منابع قدرت در پشت متن‌های زبانی بهره می‌گیرد. تحلیل کلام انتقادی از نظر روش شناختی گلچینی از روش‌های تحلیل رویکردهای زبان شناسی موجود است.

به عبارتی این روش “وجهیت” یامیزان قطعیت را از نقش گرایی هالیدی، “گشتار” را از زبان شناسی زایشی چامسکی و “کنش گفتار” را از جان سرل گرفته است و در این رویکرد هر عنصر زبانی از تکواژ تا جمله حامل بار ایدئولوژیکی می‌باشند. (مالم‌کایر، 2000، 91)

در واقع تحلیل کلام انتقادی به تحلیل ناگفته‌های متن می‌پردازد در تحلیل ناگفته‌ها در واقع آنچه گوینده نمی‌توانست یا نمی‌خواست مستقیم بگوید ما از طریق ساخت‌های نحوی،واژگانی و غیره استنباط می‌کنیم.

اشر می‌گوید (1994، 79) آن دسته از ساخت‌های زبانی که ثابت شده در تولید و درک و تحلیل متن دارای ارزش ویژه هستند عبارتند از: میزان قطعیت (وجهیت)، تعدی، گشتارها،فرایندهای اسم سازی، فرایندهای واژگانی.

با توجه به اینکه نگارنده تلاش می‌کند با ابزار میزان قطعیت راهی به درون ساخت کلام پیدا کند و از این منظر به تحلیل گفتمان‌های رجال سیاسی مورد نظر بپردازد ابتدا به تعریف آن می‌پردازیم و سپس متغیرهای زبان شناختی دال بر آن را معرفی می‌نمائیم.

 

4-2- میزان قطعیت/وجهیت

سیمپسون در تعریف میزان قطعیت می‌گوید: میزان قطعیت ابزاری است که مردم به وسیله آن درجه اعتقادشان را به صدق یا کذب گزاره‌هایی که می‌گویند بیان می‌کنند و دیدشان را نسبت به مطلوب یا نامطلوب بودن وضعیتی که به آن ارجاع می‌شود، نشان می‌دهند. بدین سان میزان قطعیت یکی از مؤلفه‌های اصلی نقش بینافردی زبان است. (سیمپسون، 1993، 47)

یارمحمدی به نقل از هالیدی میزان قطعیت در کلام را یکی از نتایج عملکرد تعاملی زبان می‌داند. وی می‌گوید: میزان قطعیت عبارت است از نگرش گوینده یا نویسنده نسبت به توفیق انجام عمل. یک سؤال را می‌توان با قطعیت تمام با نفی و یا اثبات جواب داد. نفی و اثبات در دو قطب متقارن[1] قرار دارند و لذا این حالت نفی یا اثبات را می‌توان با تقارن نامید و حالات مختلف دیگر را بی‌تقارن خواند که ضمن آن گوینده با استفاده از افعال و تعبیرات خاص مانند: احتمال دارد، ممکن است، احتمالاً، شاید و غیره مطلب را با درجات متفاوتی از قاطعیت بیان می‌کند. (1372، 267-266).

در دیدگاه فرکلاف میزان قطعیت به اقتدار و قدرت نویسنده و یا گوینده برمی‌گردد و برحسب اینکه جه این اقتدار چگونه باشد به دو دسته تقسیم میشود:

1-  وجهیت نسبی: شخص گوینده نسبت به دیگران از اقتدار و قدرت برخوردار است.

2-  وجهیت صریح: در اینجا قضاوت گوینده نسبت به واقعیت و صدق گزاره‌ا‌‌ی که بیان می‌کند مطرح است.

 

4-3 متغیرهای زبانی نمایانگر وجهیت:

فاولر معتقد است صورتهای وجهی از بخش نسبتاً بخصوصی از واژگان انتخاب می‌شوند و به راحتی قابل تشخیص هستند. انواع صورت‌های وجهی عبارتند از:

1- فعلهای کمکی وجهی[2]: ممکن است، می‌تواند، می‌بایست، خواهد، باید، می‌توانست و… در این دسته از فعل‌ها هرچه درجه ضرورت و الزام بیشتر باشد، بیان کننده قضاوت نویسنده و صحه گذاشتن او بر اطمینان از واقعیت داشتن مسائل می‌باشد.

2- قیدهای وجهی یا قیدهای جمله[3]: مطمئناً، احتمالاً، که گفته می‌شود، قطعاً، شاید، فرضاً و… اشکالی از همین قیدهای وجهی به صورت صفت در ساختهایی مثل محتمل است که ……… بکار می‌رود.

3- صفات و قیود ارزیابی[4]: خوشبخت، با کمال تأسف، لزوماً، خوش شانس، معمولاً، به صورت غیرعادی و…

4- افعال دانش، پیش‌بینی، ارزیابی[5]: به نظر رسیدن، اعتقاد داشتن، حدس زدن، پیش‌بینی کردن، تأکید کردن، نفرت داشتن و…

5- جملات عام[6]: این جملات گزاره‌هایی عمومیت یافته هستند که ادعا می‌شود در سطح جهانی صادقند و معمولاً به صورت ضرب‌المثل یا قوانین علمی بیان می‌شوند (فاولر، 1996، 167)

سیمپسون  قطعیت را براساس چهار انگاره تبیین می‌نماید:

1- نظام وجهی وظیفه[7]، که میزان اجبار و التزام نسبت به انجام عمل را از دید گوینده بیان می‌کند. در مثال‌های زیر، افعال وجهی وظیفه پیوستاری از اجازه، اجبار، ضرورت را نشان می‌دهند.

1) you ,ay leave

2) you should leave

3) you must leave

2- نظام وجهی آرزو که نشان دهنده امید و شدت آرزوی گوینده است و افعال واژگانی وجهی چون آرزو داشتن (wish)، امید داشتن (hope)، متأسف بودن (regret) مهمترین نشانه‌های این سیستم به شمار می‌آیند مثال:

I hope that you will leave

3- نظام وجهی شناختی[8] که نشان‌گر اطمینان و تعهد گوینده در صدق گزاره‌ا‌ی است که بیان می‌شود.

افعال کمکی وجهی مثل /must / may / could و یا افعال واژگانی وجهی چون فکر کردن، گمان کردن و عقیده داشتن و یا قیود وجهی شناختی[9] چون شاید،احتمالاً،مطمئناً،قطعاً، نشانگر نظام وجهی شناختی و یا به عبارتی نشانگر اطمینان و تعهد گوینده می‌باشند و اشکالی از همین قیدهای وجهی به صورت صفت در ساخت‌هایی چون Be …. That یا Be …… to یا محتمل است که بکار می‌رود.[10]

عامل دیگری که سیمپسون از قول لاینز (1977) مطرح می‌نماید، جمله‌های مقوله‌ا‌ی[11] یا غیر وجهی شناختی در تقابل با جمله‌های دارای عناصر وجهی یا غیر مقوله‌ا‌ی[12] است.

اینگونه جملات تعهد و اطمینان گوینده به صدق گزاره‌ها را نشان می‌دهد و از بالاترین درجه اطمینان برخوردارند. جدول زیر مطالب فوق را بهتر نشان می‌دهد:

 

 

 

 

 

 

 

 

John is right.

mary has gone

  جملات مقوله ای
     
John must be right.

mary surely must be right.

قطعیت بالا   گزاره اصلی
John may be right .

maryamy probably have gone.

قطعیت متوسط جملات وجهی

(غیر مقوله ای)

 
John could be right.

mary might possibly have gone.

قطعیت کمتر    

 

4-4 نظام وجهی درکی یا بینشی[13]:

این نظام همان طور که پرکنیز (1983، 81) اشاره می‌کند مقوله و شاخه‌ا‌ی از نظام وجهی شناختی است که نشانگر اطمینان و تعهد گوینده به گزاره‌ا‌ی است که بیان می‌شود و این اطمینان ناشی از درک بصری و بشری است. قیود وجهی چون آشکارا ،واضحا وظاهرا clearly, evidently / Apparently / Obviously و یا صورت‌هایی از همین قیدها در ساخت‌های صفتی مثل آشکار است. واضح است و It’s apparent / It’s clear نمایانگر این نظام می‌باشند. مثال:

29) a. It’s clear that you’re right

  1. you’re clearly right

30) a. It’s obvious that you’re right.

  1. you’r obviously right.

31) a. It’s apparent that you’re right.

  1. Apparently you’re right

32) a. It’s evident that you’re right.

b.you’re evidently right.

 

 

 

 

 

 

 

 

-[1] Polarity

[2] -modal auxiliaries.

[3] -modal adverbs or sentence adverbs.

[4] -evaluative Adjectives and adverbs.

[5] -verbs of knowledge, prediction, evaluation.

[6] -generic sentences

[7] -du

[8]-epistemic system

[9] -modal leaicol verbs

[10] -epistemic modal adverbs

[11] -unmodo lized / categorical assertions

[12] -moda lized assertion

[13] -Perception

این تکه ای از پایان نامه رایگان کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی با عنوان بررسی تحلیل کلام 75صفحه می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

Untitled

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره می باشد می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید. برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 


برچسب‌ها, , , , , , , , , , , , , , ,
همه حقوق محفوظ است

Posted مارس 26, 2016 by 92 in category "تز و پایان نامه", "مقالات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *