مقالات

پایان نامه وضعیت فقهی و حقوقی طفل متولد از لقاح مصنوعی

دانلود پایان نامه

پایان نامه بررسی وضعیت فقهی و حقوقی طفل متولد از لقاح مصنوعی

مفاهیم

1-2- تعریف تلقیح

تلقیح ثلاثی مزید از باب تفعیل و ثلاثی مجرد آن « لَقَح » است و لَقْح به معنای آبستن کردن و لَقَح به معنای آبستن شدن جنس مونث است ( دهخدا ،  1347: 6082 ) . بنابراین می توان تلقیح مصنوعی را عبارت از داخل کردن به وسیله آلات پزشکی و یا هر وسیله عینی دیگری غیر از مقاربت ،در رحم زن دانست .

1-2-1- تلقیح مصنوعی

لقاح در لغت به معنای آبستن شدن و بارور شدن مؤنث است و تلقیح به معنای بارور کردن جنس مؤنث است.( دهخدا ، 1347: 6082)در اصطلاح حقوقی لقاح عبارت است از بارور شدن و یا آبستن شدن حیوان یا انسان و حتی گیاهان با وسایل مصنوعی است(علوی قزوینی،1374: 166) .

1-2-2- تعریف نازایی و ناباروری

نازایی و ناباروری به حالت « عدم توانایی در حاملگی » گفته می شود ، بعد از گذشت یک سال از با هم بودن زوجین و داشتن تعداد کافی نزدیکی فعال و بدون استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری ، حاملگی رخ ندهد ( مجتبی رضا زاده و احمد حسینی ،1373: 6 ) .

براساس آخرین آمار ساززمان جهانی بهداشت (W.H.O) حدود شصت تا هشتاد میلیون زوج نازا در سراسر دنیا و حدود بیش از یک و نیم میلیون نفر در ایران وجود دارند . شیوع کلی این عارضه حدود ده تا پانزده درصد است ، لیکن عقیمی مطلق حدود هشت درصد تخمین زده می شود (سهراب وند،1384: 7).

نازایی و ناباروری گاهی اولیه است و گاهی ثانویه . واژه نازایی اولیه بر زوجی اطلاق می شود که هرگز به حاملگی دست نیافته باشند و نازایی ثانویه دلالت بر این دارد که حداقل یک آبستنی در گذشته رخ داده است و اکنون به دلایلی ، مانند به کارگیری وسایل پیش گیری از بارداری ، دچار ناباروری شده اند (رضانیا ،1383: 27).

1-2-2-1- علل نازایی

از علل مهم ناززایی در زنان اختلال در تخمک گذاری ، ضایعه لوله رحم و اندومتریوز عامل سرویکال است و علل مهم مردانه و ، اختلال در عملکرد ، اختلال در انتقال اسپرم و عملکرد غدد فرعی تناسلی ، اختلال در عمل نغوظ ، اختلال در انزال ، اختلال در مقاربت و اعمال اسپرم(کی ودیگران،781:1375).

1- ناباروری زنان

عامل ( اختلال ) در تخمک گذاری : نشانه اصلی سلامت هورمونی سیستم باروری زن ، تخمک گذاری 1است . تخمدان ها وظیفه ساخت و ترشح استروئیدهای جنسی استروژن ، پروژسترون و اندروژن را به عهده دارند و این استروئیدها نقش مهمی در تخمک گذاری و آماده سازی اندومتر برای پذیرش تخمک لقاح یافته دارند. ( کی و دیگران،108:1375)

اگر اختلالی در وظیفه تخمدان صورت بگیرد ، اختلال ها به صورت زیر بروز می کند .

– عدم تخمک گذاری یا تخمک گذاری بسیار کم ؛

– آمنوره که عبارت است از فقدان قاعدگی ؛2

اختلال در تخمک گذاری یا نقص فازلو تئال (L.P.D):مشکل اصلی این بیماران عدم کفایت مقدار یا مدت ترشح هورمون است . ( همان :189).

– چسبندگی های تخمدانی که آزاد شدن تخمک و برداشتن آن توسط لوله فالوپ را مختل می سازد . ( همان :567).

اختلال اندومتر یوز 1 تخمدان و سایر قسمت مختلف سیسم تناسلی زن است که موجب اختلال در تخمک گذاری و یا ایجاد پاسخ های التهابی می گردد که بر عملکرد لوله ها تاثیر می گذارد.( همان : 574 )  قاعدگی رمتر و گراد مهمترین مکانیسم شروع اندومتر یوز است که برگشت خون قاعدگی از حفره رحم و از طریق لوله فالوپ به داخل شکم محسوب می شود. ( همان ) .

– عامل سرویکال : سرویکس همانند دریچه بیولوژیکی به طور متناوب باعث انتقال و یا جلوگیری از انتقال اسپرم از واژن به دستگاه تناسلی می شود .4بنابراین ، ناباروری به علت سرویکال به دو گروه عمده تقسیم می شود :1- علل مربوط به کیفیت بدموکرس سرویکس که انتظار رسوخ و قابلیت حیات اسپرم ضعیف است ؛ 2- با وجود موکوس سرویکس طبیعی ، اختلال در رسوخ اسپرم و میزان بقای اسپرم وجود دارد.( همان :215و216  )

در موکرس سرویکس طبیعی ، شایع ترین علت نفوذ پایدار اسپرم ، عامل مردانه است که منشاء آن زمان مقاربت یا اختلالات انزالی ، پارامترهای غیر طبیعی مایع منی یا اسپرم های مفضل شده به ASAB می باشد. 1

بیماریهایی که به اختلال سرویکالی منجر می شوند در چند دسته قرار می گیرد :

1- اختلال های مانع از ورود مایع منی به داخل واژن ، مانند دیس پارونی شدید ، کاهش میل جنسی و هیپوسپادیاز شدید ؛

2- اختلال در تعداد ، تحرک ، مورو فولوژی اسپرم ، مانند ناباروری به علت مردانه کلاسیک. ( کی و دیگران ،226:1375و215 ).

– عامل رحمی : با توجه به نقش پیچیده رحم در روند تولید مثل انسان ، این نقش شامل ایجاد مسیری برای انتقال اسپرم به لوله فالوپ ، فراهم آوردن شرایط مساعد برای لانه گزینی آمبریو ( جنین ) ، منشاء انرژی و تغذیه برای جنین در حال رشد و تولید نیروی لازم برای خارج کردن جنین در حین زایمان می باشد .( همان:445) .

اختلال عملکرد رحم و به خصوص اندومتر منجر به شکست در باروری یا از دست رفتن زودرس حاملگی در هر مرحله ای از دوران بارداری می گردد . (همان ).

میوم رحمی ، یکی از شایعترین تومورهای دستگاه تناسلی زنان است . (همان:424).

سپتوم های  دیواره های رحمی که باعث از دست دادن قدرت بارور و ناهنجاریهای سیستم تناسلی می شود ، شایع تر از همه نارسایی ها برقدرت باروری و روند تناسلی تاثیر گذار است .( همان:431) .

1-2-3- سیر تحول تاریخی تلقیح مصنوعی

تلقیح مصنوعی به شکل علمی پدیده ای نسبتاً جدید و زائیده دانش امروزی بشر است . این پدیده موانع بارداری را مرتفع کرده ، در تولید نسل کمک شایسته ای به انسان عرضه می دارد . دانش پزشکی از مدتی قبل این توان را پیدا کرد که به وسیله تلقیح مصنوعی بسیاری از نواقص و عیوب مردان نظیر عنن ، یا انزال سریع و یا معالجه عیوب مجاری تناسلی زنان یا مردان آروزی کسانی که سالیانی دراز در انتظار فرزند بسر می بردند را به تحقق برساند .

این عمل ( تلقیح مصنوعی ) بدواً به منظور اصلاح نژاد و تکثیر حیوانات اهلی بکار گرفته شده بود . اولین آزمایش را یکی از دانشمندان آلمانی به نام lubwig jacobi در سال 1765 میلادی روی ماهی ها انجام داد ( صفایی ، 99:1376) چند سال بعد یک دانشمند و کشیش ایتالیایی به نام پرفسورspalanzion تلقیح را روی سگ ها آزمایش کرد و نتیجه مثبت گرفت و بالاخره در اواخر قرن نوزدهم یکی از دانشمندان روسی به نام Elielva تلقیح مصنوعی در حیوانات چهار پا را عملی ساخت که این روش فعلاً نیز مورد استفاده قرار می گیرد (همان).

بدنبال موفقیت این آزمایشات در حیوانات ، دامنه تلقیح مصنوعی به انسانها سرایت نمود و این آزمایشات در مورد انسان ، در کشورهای مختلف از قبیل فراسنه ، انگلستان به اجرا درآمد . چنانچه یک پزشک انگلیسی به نام jhonhunter در سال 1799 گزارشی در این زمینه به دولت انگلستان داد و در فرانسه ده مورد تلقیح مصنوعی در زنان انجام گرفت که قدیمی ترین آنها را مربوط به سال 1838 دانسته اند ده سال بعد یکی از دانشمندان فرانسوی موسوم به Cerard گزارش داد که از 72 زنی که تلقیح مصنوعی شده اند 41 نفر آنها از این طریقه باردار گردیده اند و تقریباً از سال 1914 موضوع تلقیح مصنوعی کاملاً توجه پزشکان را به خود معطوف داشته . در سال 1914 یکی از پزشکان انگلیسی مقیم مصر موسوم به دکتر جامسیون شنیده بود که در میان بدویان طریقه ای برای معالجه زنان عقیم وجود دارد که منجر به آبستن شدن زنها و گاهی منتهی به فوت آنان می گردد.

این اتفاق پزشک انگلیسی را به فکر فرو برد و در اثر بررسی های فراوان در یافت که زنان بدوی به قطعه ای از پشم حیوانات نظیر گوسفند افسون می خوانند و آن را به زن نازا می دهند تا به رحم خود بمالد و معتقد بودند که زن با این روش یا حامله می شود و یا می میرد . این پزشک پس از تحقیقات بیشتری دریافت که زنان بدوی پشم را به نطفه مردان آغشته و سپس آن را به زن عقیم می دهند تا استعمال نماید که علاوه بر نطفه مقدار زیادی از میکرب های مضر موجود در پشم وارد رحم زن می گردند و اگر زن بنیه قوی داشت در مقابل میکروبها مقاومت می کرد والا از پای درآمد و تلف می شد .دکتر جامیسون پس از خاتمه جنگ جهانی اول به انگلستان مراجعت کرد و در صدد برآمد بوسیله تلقیح مصنوعی که قبلاً آزمایش شده و بدویان و صحرانشینان نیز به عنوان وردو جادو از آن استفاده می کردند و از راه صحیح و علمی هزاران زن را که آرزوی مادر شدن داشتند بارور کند و به وسیله لوله آزمایش نطفه مرد را به رحم زن منتقل نماید تا بدین وسیله خانواده های زیادی را که در اثر نداشتن فرزند به متلاشی شدن تهدید می گردیدند نجات دهد و در این رهگذر گاهی به علت بی ثمر منی شوهر از نطفه مردان بیگانه استفاده می نمود(مجله صبا،ش8:35).

رواج تلقیح مصنوعی در انگلستان و هجوم زنان به بیمارستان های لندن موجب شد که موضوع تلقیح مصنوعی در بین عوام انگلستان مطرح وزیر بهداری استیضاح و دولت تخطئه گردد . علت مخالفت مجلس این بود که چرا این گونه افراد مانند اطفال قانونی طبیعی و شرعی به ثبت می رسند و شناسنامه برای آنها صادر می شود . با وجود اعتراض های مذکور از تلقیح مصنوعی جلوگیری نشد و امروزه در انگلستان اطفال ناشی از تلقیح مصنوعی به طور چشم گیر مشاهده می گردد(مجله خواندنیها، 7،8:1326) .

در پاره ای از کشورها تلاش بر این بود که در اشاعه این رویه غیر طبیعی جلوگیری به عمل آید . در کشور ایتالیا و در شهر و اتیکان ، پاپ رهبر کانولیکهای جهان تلقیح مصنوعی را تحریم کرد ؛ ولی بعضی از کشورهای اروپایی و آمریکایی تلقیح مصنوعی را مباح دانستند . امروز در ممالک متحده آمریکا با وجود مخالفتهای فراوان ، تلقیح مصنوعی رواج دارد و پزشکان فرانسه در صورت توافق زن و شوهر اقدام به تلقیح مصنوعی می نمایند(میر هاشمی،8:1383) .

در احکام اسلام ، موضوع تلقیح مصنوعی به ترتیبی که امروز از جهت علمی و عملی مطرح است ، سابقه نداشته است ؛ بنابراین ، عنوان « تلقیح مصنوعی » را در متون منابع اسلامی و در اخبار و احادیث صدر اسلام نمی توان یافت تا به صورت منصوص مستندی در تائید یا رد آن ارائه کرد ؛ ولی در زمینه حامله شدن زن از زن دیگر به وسیله مساحقه و همجنس بازی که بعضاً این عمل باعث حامله شدن زن مورد مساحقه می شده و همچنین در زمینه عمل ناشی از تفحیذ که سبب حامله شدن زن می گردید مصادیق و احکامی رسمی می توان یافت که با تلقیح مصنوعی مشابهت دارد (رضانیا :37).

. امام خمینی در تحریر الوسیله این گونه می فرماید :

« سحق عبارت از این است که زن بازن وطی نماید ؛ ثابت می گردد به وسیله آنچه که لواط به آن می شود و حد آن صد جلده است . به شرط بلوغ و عقل و اختیار باشد یا نه و بعضی گفته اند در محصنه رجم است و بین فاعله و مفعوله و کافر و مسلمه فرقی نیست (موسوی الخمینی ،21:1380).

اگر مرد زوجه اش را وطی کند سپس این زن با دختر باکره ای مساحقه نماید و فرد باکره حامله شود ، پس فرزند مال وطی کننده و مرد صاحب نطفه است . و این صبیه بعد از وضع حملش در صورتی که موافق بوده ، به یک صد جلد ( تازیانه ) محکوم می شود فرزند هم به او ملحق می شود و بعد از رفع بکارت از او ، مهر المثل زنهای هم سن و سالش را دارد ( همان) .

1- در ابتدای تولد حدود دو میلیون تخمک در تخمدان ها وجود دارد و در هنگام بلوغ از این تعداد چهار صد هزار عدد باقی می ماند و هر ماه حدود صد عدد تخمک شروع به رشد می نماید و فقط یک یا دو عدد از آنها قدرت باروری پیدا خواهند نمود . لوله فالوپ وظیفه انتقال یک تخمک از تخمدان به رحم را وارد که اندازه آن ، نوک مداد اتود است ؛ با وجود این اندازه آن از دیگر سلول ها بزرگتر است و به همین دلیل پزشکان ، قادر به تشخیص آن هستند .

تخمک 32-34 ساعت پس از شروع سرژ LH از فلیکول گراف بالغ آزاد می شود . پس از آزاد شدن توسط قسمت شیپوری رحم (فیمبریا) به داخل لوله رحمی هدایت می گردد . در این هنگام در اثر مقاربت اگراسپرم نیز در لوله رحمی وجود داشته باشد باروری صورت می گیرد در غیر این صورت تخمک از بین می رود ( ابوطالب صادقی و دیگران ص 26 ؛ توماس وی ساده لر ، رویان شناسی پزشکی لانکمن ترجمه مسلم بهادری و عباس شکور ، ص 29 به بعد )

1– آمنوره به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می شود ؛ عدم قاعدگی نا سن شانزده سالگی را آمنوره اولیه می گویند و آمنوره ثانویه عبارت از فقدان قادعدگی برای بیش از سه ماه در خانمی که قبلاً قاعده می شده است ( کی و دیگران :108 )

2–اندومتر یوزه به وجود بافت اندومتر ( غدد و استروما) در خارج حفره رحم اطلاق می گردد. کانال اندومتر هم به عنوان یک مجرای عبوری برای انتقال اسپرم به طرف لوله فالوپ عمل می نماید و پس از رسیدن ما حصل حاملگی به داخل حفره اندومتر نقش مهمی را در تهیه مواد مغزی آمپریو لازنه گزینی ، تشکیل جفت و رشد بعدی جنین ایفا می نماید ( کی ،ص 516 و 462 )

3–پس از عمل مقاربت حدود صد تا دویست میلیون اسپرم در موقع انزال به داخل مهبل ریخته می شود که فقط تعداد کمی از آنها از کانال سرویکس عبور نماید و تا 48 ساعت و در بعضی موارد تا 72 ساعت در لوله زنده و فعال باقی می مانند ( کی و دیگران ، همان ص 74  و 214 ) عملکرد آن به قرار زیر است 1- قدرت پذیرش نفوذ اسپرم در حوالی تخمک گذاری و مهار وورد اسپرم در زمان های دیگر 2- محافظت اسپرم از محیط نامطلوب واژن ( مهبل ) ؛3- تأمنی انرژی مورد نیاز برای حرکت اسپرم 4- از بین -بردن اسپرم های غیر طبیعی 5-ذخیره کردن اسپرم ها طبیعی برای آزاد سازی آنها به دستگاه تولید مثل فوقانی 6- شرکت در پدیده ظرفیت پذیری اسپرم (همان : 208 )

1– ASAB به علت تداخل یا انتقال اسپرم یا واکنش بین تخمک اسپرم می تواند ایجاد ناباروری نقش داشته باشد چنان که توانایی اسپرماتوزو آ برای نفوذ به موکرس سرویکس را تخریب کرده باعث فعال شدن فاگرسیتوز اسپرم توسط ماکروفاژها می شود . ASAB متصل شده به اسپرم باعث لیز سلولی یا واسطه کمپلمان می شود ( همان : 232 )

متن بالا تکه ای از این پایان نامه بود برای دانلود متن کامل با فرمت ورد می توانید روی این لینک کلیک کنید

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن