پایان نامه رایگان روانشناسی-رابطه هوش هيجاني و رضايت زناشويي نمو ( رشد ) هوش هيجاني :

نمو ( رشد ) هوش هيجاني :

يادگيري هيجاني از اولين لحظات زندگي آغاز شده و در تمام كودكي تا بزرگسالي ادامه مي يابد. كودكي و بزرگسالي بحراني ترين فرصت براي ايجاد عادتهاي ضروري هيجاني است. هر كدام از مهارتهاي ابتدايي هوش هيجاني دوره هاي بحراني دارند كه در سالهاي متعددي در كودكي ادامه دارد. هر دوره يك فرصت براي ايجاد تدريجي عادات هيجاني مي باشد.

صدها مطالعه نشان مي‌دهد كه طرز رفتار والدين با كودك – با نظم شديد  يا همدلي، با بي علاقگي يا با گرمي و مانند آن – داراي نتايج عميق و پايدار بر زندگي هيجاني كودك است.

تنها به تازگي اطلاعات قاطعي نشان مي‌دهد كه والدين با هوش از نظر هيجاني، خود يك منفعت بزرگ براي كودك هستند.

شيوه اي كه والدين از نظر هيجاني با يكديگر رفتار مي‌كنند – علاوه بر رفتار مستقيم آنها با كودك – درسهاي مؤثري به بچه هاي آنها مي‌دهد، چرا كه بچه ها يادگيرنده هاي زيركي هستند كه با تبادلات هيجاني ظريف در خانواده هماهنگ مي‌شوند.

آناليز عملكردهاي متقابل بين زوجها در مورد چگونگي رفتار زوجين با بچه ها كه بوسيلة گاتمن[1] انجام شد نشان داد كه زوجهايي كه در روابط زناشويي از نظر هيجاني به درستي ( به شكل شايسته ) عمل مي‌كنند، در كمك به كودكان براي فائق آمدن بر فراز و نشيب هاي هيجاني بسيار مؤثر هستند.

تمام روابط كوچك بين والدين و بچه ها داراي معناي هيجاني است. تكرار اين پيامها در طي سالها اساس دور نما و ظرفيتهاي ( استعداد هاي ) هيجاني كودك را شكل مي‌دهند. اين تغييرات متقابل، انتظارات هيجاني كودك را در مورد روابط، قالب ريزي كرده و بر عملكرد هيجاني در حوزه هاي زندگي اثرات خوب يا بد خواهند داشت.(4)

بيشترين خطر براي بچه هايي است كه والدين آنها نا بالغ، افسرده ، دچار سوء مصرف مواد ، داراي خشم مزمن و داراي زندگي پر هرج و مرج و بي نظمي هستند. از چنين والديني بسيار بعيد به نظرمي رسد كه مراقبت كافي در مورد نيازهاي هيجاني كودكان خود داشته باشند يا در مورد آن نياز ها، با كودكان خود، خوب صحبت كنند.

مطالعات نشان داده است كه فراموش كردن ساده ( مراقبت نكردن )، عوارض بسيار بدتري دارد تا سوء استفاده آشكار مطالعه در مورد بچه هايي كه با آنها سوء رفتار شده است نشان داد كه نوجوانان فراموش شده ( مراقبت نشده ) از همه بدتر روزگار مي‌گذرانند. آنها تمايل دارند بسيار مضطرب ،‌بي اعتنا و بي احساس بوده و در عوض پرخاشگر و منزوي هستند. (4)

سه يا چهار سال نخست زندگي ، دوره اي است كه مغز بچه به اندازه دو سوم اندازه نهايي اش رشد مي كند و روند تكاملي آن پيچيده تر از هر زمان ديگر است . در طي اين دوره انواع يادگيري ها و در پيشاپيش آنها يادگيري عاطفي – خيلي ساده تر از دوره هاي بعدي زندگي انجام مي گيرد . در طي اين زمان فشارهاي روحي شديد مي توانند به مراكز يادگيري مغز آسيب برسانند ( و هوش را تضعيف كنند ) . اگر چه اين آسيب ها تا حدود زيادي توسط تجارب بعدي زندگي ترميم مي شود اما اثر اين يادگيري اوليه بسيار عميق است . (5)

صلاحيت هيجاني ممكن است در تعيين ميزاني كه هر كودكي در برابر چنين سختيهايي سر فرود مي آورد يا با هسته اي مملو از انعطاف پذيري و اميد با وجود نا برابري ها به آنها پاسخ مي‌دهد نقش تعيين كننده داشته باشد.

مطالعات طولاني مدت، در مورد بچه هايي كه در فقر و در خانواده هاي بد رفتار يا بوسيلة والديني كه دچار بيماري شديد رواني بوده اند بزرگ شده اند، نشان مي‌دهد آنهاييكه از سخت ترين شرايط نجات پيدا مي‌كنند مايلند تا مهارتهاي هيجاني كليدي را تقسيم كنند. اينها شامل مهارت اجتماعي است كه افراد را به سمت آنها مي‌كشد، كه شامل اعتماد به نفس، پايداري، خوش بيني، انعطاف پذيري در مواجه با ناملايمات و طبيعت آسان گير مي‌باشند. (4)

 

اندازه گيري هوش هيجاني :

ظهور مفهوم هوش عاطفي با تلاش هاي همه جانبه ‌براي اندازه گيري آن همراه بود.

اندازه گيري علمي و تجربي هوش عاطفي هم زمان با ارائه ي اولين نظريه در مورد هوش عاطفي آغاز شد و از آزمون هاي شخصيتي موجود كه به ارزيابي اسنادهاي مثبت مي پرداختند به عنوان ابزارهاي اندازه گيري مرتبط با هوش عاطفي استفاده شد. (2)

امروزه آزمون هاي هوش عاطفي را به دو دسته تقسيم مي‌نمايند.

  • آزمون هاي عملكردي ( Performance tests )

2- پرسش نامه هاي خود سنجي (Self – Report Questionaires)

آزمون هاي عملكردي، داراي مجموعه اي از پاسخ ها هستند كه مي توانند به صورت عيني ‌و بر حسب ملاك هاي  مشخصي نمره گذاري گردند، در حالي كه در پرسشنامه هاي خود سنجي از افراد خواسته مي‌شود تا سطح هوش عاطفي خودشان را گزارش دهند.

به عنوان مثال، براي ارزيابي سطح ادراك هيجاني، شما مي توانيد از افراد بخواهيد تا              هيجان هايي كه ديگران تجربه مي‌كنند را از روي چهره شان حدس بزنند ( عملكردي )، يا مي توانيد از آنان بخواهيد به درستي هيجان ها را از چهره ي خود بخوانند ( خود سنجي ).

 

آزمون هاي عملكردي هوش عاطفي

1- مقياس چند عاملي هوش عاطفي

( MEIS )  (Multi factorial Emotional Intelligence Scale)

2- آزمون هوش عاطفي ماير، سالووي، كاروسو

(MSCEIT)  (Mayer , Salovey , Caruso Emotional Intelligence Test)

 

آزمون هاي خودسنجي

  • پرسشنامه ي هوش عاطفي بار – ان (EQi ) (Emotional Quotient Inventory)
  • پرسشنامه خود سنجي اسكات ( SSRI ) (Schutte self – report inventory)

 

پرسشنامه  هوش هيجاني بار – ان ( EQ i ) ( Emotional Quotient Inventory )

آزمون هوش هيجاني بار – ان در سال 1980 با طرح اين سؤال كه « چرا بعضي مردم نسبت به بعضي ديگر در زندگي موفق ترند» آغاز گرديد. استراتژي وي ( جهت ساخت آزمون ) شامل چهار مرحله اصلي است :

  • طبقه بندي متغيرهاي مختلف و تشخيص اين كه اين متغيرها، تحت چه واژه‌هاي كليدي قرار مي‌گيرند (جهت تعيين عملكرد مؤثر و موفق و همچنين سلامت هيجاني مثبت)
  • تعريف عملياتي اين عوامل
  • ساختن طرحي از پرسشنامه ،‌جهت آزمون اين عوامل
  • تفسير نتايج و به كارگيري آنها براي دسترسي به پايايي، ساختار عاملي وروايي آزمون

 

مشخصات آزمون هوش هيجاني بار – ان

اين آزمون داراي 117 سؤال و 15 مقياس مي‌باشد كه توسط بار – ان بر روي 3831 نفر از 6 كشور ( آرژانتين، آلمان، هند، نيجريه و آفريقاي جنوبي ) كه 8/48 درصدآنان مرد و 2/51 درصد آنان زن بودند، اجرا شده و به طور سيستماتيك درآمريكاي شمالي هنجار يابي گرديد.

نتايج حاصل از هنجاريابي نشان داد كه آزمون از حد مناسبي از اعتبار وروايي برخوردار است. اين گونه ادعا شده است كه EQi يكي از جامع ترين آزمودني هاي خود سنجي هوش عاطفي است. (3)

پاسخ هاي آزمون نيز بر روي يك مقياس 5 درجه اي در طيف ليكرت ( كاملاٌ موافقم، موافقم، تا حدودي، مخالفم و كاملاٌ مخالفم ) تنظيم شده است. مقياس هاي آزمون عبارتند از :

خودآگاهي هيجاني  Emotional Self – Awarness ( ES ) : توانايي آگاه بودن و فهم احساس خود

خود ابرازي Assertiveness ( AS ) : توانايي ابراز احساسات، باورها و افكار صريح و دفاع از مهارت هاي سازنده و بر حق خود.

عزت نفس Self – Regard ( SR )   : توانايي آگاه بودن از ادراك خود، پذيرش خود و احترام به خود

خود شكوفايي Self – Actualization ( SA ) : ‌توانايي درك ظرفيت هاي بالقوه و انجام چيزي كه مي توان انجام داد، تلاش براي انجام دادن و لذت بردن

استقلال Independence (IN) :‌توانايي هدايت افكار و اعمال خود و آزاد بودن از تمايلات هيجاني

همدلي Empathy ( EM ) :‌توانايي آگاه بودن و درك احساسات ديگران و ارزش دادن به آن.

مسئوليت پذيري اجتماعي Social Responsibility ( RE ) : توانايي بروز خود به عنوان يك عضو داراي حس همكاري، مؤثر و سازنده در گروه

روابط بين فردي lnterpersonal Relationship ( IR ) :‌توانايي ايجاد و حفظ روابط رضايت بخش متقابل كه به وسيلة نزديكي عاطفي، صميميت، محبت كردن و محبت گرفتن توصيه مي‌شود.

واقع گرايي Reality Testing ( RT )  : توانايي سنجش هماهنگي، بين چيزي كه به طور هيجاني تجربه شده و چيزي كه به طور واقعي وجود دارد.

انعطاف پذيري Flexibility (FL)  : توانايي سازگار بودن افكار و رفتار با تغييرات محيط و موقعيت ها.

حل مسأله Problem solving ( PS ) :‌توانايي تشخيص و تعريف مشكلات. به همان خوبي خلق كردن و تحقق بخشيدن راه حل هاي مؤثر و بالقوه

تحمل فشار رواني  Stress Tolerance ( ST ) : توانايي مقاومت كردن در برابر رويدادها، موقعيت هاي فشار آور و هيجانات قوي، بدون جا زدن و يا رويارويي فعال و مثبت با فشار

كنترل تكانش Impulse control ( IC ) :‌توانايي مقاومت در برابر يك تكانش، سائق يا فعاليت هاي آزمايشي و يا كاهش دادن آنها، همچنين توانايي كنترل هيجانات خود.

خوش بيني Optimism ( OP )    :‌توانايي زيركانه نگاه كردن به زندگي و تقويت   نگرش هاي مثبت، حتي در صورت بروز بدبختي و احساسات منفي

شادماني Happiness ( HA )  :‌توانايي احساس خوشبختي كردن بازندگي خود، لذت بردن از خود و ديگران، داشتن احساسات مثبت، صريح، مفرح و شوخ

بر اساس اظهارات بار – ان طراح و سازنده اين آزمون پرسشنامة EQi و خرده     مقياس هاي آن با توجه به مطالعاتي كه در فرهنگ هاي متفاوتي بدست آمده است از ضريب پايايي هم ساني دروني و بازآمايي رضايت بخشي برخوردار است و آزمون مفيد و سودمندي براي سنجش هوش عاطفي مي‌باشد .(8)

 

هوش هيجاني و بهرة هوشي :

از يك جهت مغز انسان شامل دو فكر و دو نوع مختلف هوش است. عقلاني و هيجاني. اين دو نوع هوش كه به شكل اساسي با يكديگر اختلاف دارند با عمل متقابل زندگي فكري ما را تشكيل مي‌دهند.

افكار عقلاني و هيجاني تواناييهاي( استعدادهاي ) نيمه مستقلي هستند، كه هر كدام انعكاس عملكرد يك مدار خاص و در عين حال مرتبط در مغز مي‌باشند. مكمل بودن سيستم ليمبيك و نئوكورتكس بخصوص آميگدال و لوبهاي پره‌فرونتال بدين معني است كه هر كدام از اين دو نوع هوش شريك مساوي در زندگي فكري هستند.

در اكثر قسمتها، افكار عقلاني و هيجاني به شكل جفت عمل مي‌كنند – هيجان در عملكردهاي فكر عقلاني مشاركت داشته و آن را آگاه مي‌سازد و فكر عقلاني وروديهاي هيجان را تصفيه كرده و گاهي از بين آنها انتخاب مي‌كند-.

هنگاميكه هر دوي اين شركاء تقابل خوبي داشته باشند هم هوش هيجاني و هم توانايي عقلاني ارتقاء مي يابد.

[1] -Gottman

این تکه ای از پایان نامه رایگان کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی با عنوان بررسي رابطه هوش هيجاني و رضايت زناشويي 110صفحه  می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره می باشد می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک زیر را هم ببینید :

قسمت اول لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  176 پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *