۵-۲-۲-اعتبار:
یکی از مهم ترین ویژگی های یک محتوای آموزشی مناسب معتبر بودن آن بر اساس منابع می باشد بـاید مفاهیـم و اصولی که از نـظر علمی صحیح و معتبـر هستند انتخـاب شده و به طور مرتـب
اعتبار محتوا بررسی و بازبینی گردد (عزیزی ،۱۳۸۷ :۶۴).
در زمینه ی آموزش ارزش ها نیز می توان گفت با توجه این که یکی از ویژگی های مربی، تسلط و آگاهی از مسائلی است که وی قصد تدریس آن ها را دارد؛ لذا مربی ماهر بایستی تلاش نماید تا با توجه به تسلط و آگاهی خویش از حوزه ی مباحث ارزشی به طرح محتواهایی بپردازدکه از اعتبار لازم برخوردار باشند و از پرداختن به مباحثی که سندیت ندارند پرهیز نماید. محتواهای ارائه شده در آموزش ارزش ها بایستی از پشتوانه ی محکمی از جهت اعتبار و سندیت برخوردار باشند،لذا ازطرح محتواهایی که از درجه ی اعتبار لازم ساقط هستند و جنبه ی سلیقه ای دارند ، بایستی جداً پرهیز شود.
۵-۲-۳-سودمندی:
سودمندی به کاربرد مفید محتوا مربوط می شود به این معناست که برنامه ی آموزشی تا چه حد بتواند دانشی را که در زندگی روزانه و آینده فراگیران کاربرد دارد به او بیاموزد(عزیزی،۱۳۸۷ :۶۴).
سودمندی از نظر صاحب نظران مختلف می تواند متفاوت باشد.
ملکی (۱۳۸۳ :۱۱۷) معتقد است که سودمندی در نظر معتقدان در طرح برنامه ی درسی «موضوع-مدار» این است که تا چه حدی برنامه ی درسی بتواند دانشی را که در شغل آینده و فعالیت های دیگر بزرگسالی کاربرد دارد به فراگیران بیاموزد. از نظر طرفداران طرح« فراگیر-مدار» محتوایی که بتواند فرد را در به دست آوردن یک درک صحیح از «هویت خود» و کسب معنا در زندگی کمک کند سودمندی بیشتری دارد. آنانی که از طرح « مسئله – مدار» حمایت می کنند می گویند محتوایی سودمند است که در غلبه با مشکلات اجتماعی و سیاسی کاربرد مستقیم داشته باشد.
۵-۲-۴-انطباق با زمان آموزش و موقعیت های زمانی و مکانی :
تهیه و تنظیم محتوا باید بر مبنای پیش بینی مدت زمانی باشد که برای آموزش نیاز است و چنانچه محتوای تنظیم شده بر اساس زمان تخصص یافته تهیه و تنظیم نشود، هرگز نمی توان در فرآیند آموزش، فعالیت مطلوب آموزشی و تحقق هدف ها را انتظار داشت(شعبانی ،۱۳۸۱ :۱۸۵)
در رابطه با آموزش ارزش ها می توان علاوه بر مطالب یاد شده یعنی انطباق محتوا با زمان آموزش به بررسی مسئله ی دیگری نیز پرداخت و آن عبارت است از این که بهتر است تا محتوای آموزشی ارزش هابا توجه به موقعیـت های خاص تهیه و تنظیم گردد . بـه طور مثـال مربی می تواند درآستانه ی اعیاد مذهبی خاص و یا مراسم عزاداری خاص به تهیه و تنظیم ، محتواهای لازم در رابطه با ارزش های دینی و اخلاقی متناسب با این موقعیت های زمانی بپردازد. از طرف دیگر مربی می تواند با توجه به موقعیت های مکانی خاص، به تهیه و تنظیم محتواهایی متناسب با آن مکان های خاص بپردازد ، به طور مثال حضور در مکان های تاریخی و یا زیارتی ، محتواهای آموزشی ویژه ی آن موقعیت ها را می طلبد که مربی بایستی با مهارت لازم و متناسب هر مکان به تهیه و تنظیم آن محتواها اقدام نماید.
۵-۲-۵-انعطاف پذیری:
برنامه ریزان درسی باید محتوا را با توجه به زمان تخصص یافته ، منابع قابل دسترس، به کارکنان فضای سیاسی موجود، قوانین موجود و مقدار بودجه اختصاص یافته انتخاب کنند(ملکی ۱۳۸۳ :۱۱۷) .
در زمینه ی آموزش ارزش ها انعطاف پذیری یکی از معیارهای تعیین محتواست.در مبحث آموزش ارزش ها ، شایسته است تا مربی به این معیار توجه شایسته ای داشته باشد ، زیرا با توجه به گستردگی حوزه ی ارزش ها ، در هنگام تدریس امکان کشیده شدن دامنه ی بحث به مطالب جانبی وجود دارد؛ لذا محتوی باید به گونه ای تهیه و تنظیم شده باشد که قابلیت رجوع به مسائل جانبی را داشته باشد و احیاناً محدودیت های زمانی ، مانع از دسترسی کافی یادگیرنده به محتوای بیان شده نباشد.
آیز در کتاب خود ۱۹۸۵ ضمن تاکید به اهمیت انتخاب محتوا به معیارهای دیگری نیز اشاره دارد.
-ارتباط محتوا با هدف.
-تناسب با تجربیاتی که کودکان از خانه و جامعه ای که از آن آمده اند با خود همراه می آورند (تناسب با پیشینه ی تجربی فراگیر).
-جذاب بودن محتوا (میرزابیگی ،۱۳۸۰ :۱۶۵)
در اینجا به طور مختصر به بررسی این موارد می پردازیم.
۵-۲-۶-ارتباط محتوا با هدف:
از جمـله اصـول اساسی که بایستی در طرح یک محـتوا مد نظر قرار گیرد ارتباط محتـوا با هـدف
آموزشی می باشد. قرار گرفتن محتوا در جهت و سمت و سوی هدفِ آموزش منجر به حصول به
مقصد و موفقیت فعالیت های آموزشی می گردد.
شعبانی(۱۳۸۱ : ۱۸۰) معتقد است که محتوا اصول و مفاهیمی هستند که به شاگردان ارائه می شود تا ورود آنان را به فعالیت های آموزشی، و رسیدن آنان را به هدف های اجرایی امکان پذیر سازد. محتوای آموزشی باید بر اساس هدف های آموزشی معین ، تهیه و تنظیم شود.مطالب وفعالیت های پیشنهادی باید دقیقاً با هدف های کلی ، جزئی و رفتاری مطابق و همسو باشد تا تحقق آن را امکان پذیر سازد. به عبارت دیگر رفتارهایی که در هدف های اجرایی ذکر می شوند باید راهنمای گزینش محتوای آموزشی قرار گیرند.
محتواهای آموزش ارزش ها باید به گونه ای تهیه و تنظیم گردد که در راستای هدف اصلی از آموزش ارزش ها یعنی ایجاد دانش، نگرش و بینش نسبت به مفاهیم ارزشی در میان آموزش گیرندگان باشد.
۵-۲-۷-جذاب بودن محتوا :
محتواهای آموزشی باید به گونه ای باشند که قدرت جلب توجه و تمرکز حواس فراگیران را دارا باشند ، جذابیت محتوا باعث افزایش میل به یادگیری و افزایش بازدهی آموزش خواهد شد.
۵-۲-۸- تناسب با پیشینه ی تجربی فراگیر:
محتوا بایستی متناسب با تجربیات ِخانه و جامعه ای باشدکه کودکان از آن جا آمده انداگر مربی تلاش کند تا محتواهای آموزش ارزش ها در راستای تجربیات گذشته کودکان باشد.تناسب محتواها با تجربیات گذشته کودکان باعث می شود تا کودکان مطاتب را به گونه ای ملموس دریابندواین امر منجر به سهولت آموزش و سهل الوصول شدن دستیابی به هدف آموزش می گردد.
۵-۲-۹-پایه ی یادگیری مستمر و آموزش های بعدی:
نظری پور (۱۳۸۲: ۱۱۷ -۱۱۶) معتقد است که تجربیات یادگیری باید مبنای یادگیری های بعدی باشد و اگر بناست که یاد بگیریم که چگونه یاد بگیریم ، لازم است هر نوع یادگیری، زمینه ساز یادگیری های بعدی باشد. تجربیات یادگیری در صورتی می توانند زمینه ساز یادگیری های بعدی باشد که از طرفی به گسترش و بازسازی تجربیات قبلی فرد منجر شوند و از طرف دیگر همواره فرد را برای کامل کردن و یافتن تجربیات خود به فعالیت وادار نمایند. چنین هدفی وقتی تحقق می یابد که مطالب دارای ساخت باشند و چنان مبتنی بر تجربیات قبلی فرد باشند که با آن ها در آمیزند و فرد بر اساس این درهم آمیزی تجربیات به تجدید نظر و بازسازی تجربیات قبلی خود نائل آید.
وی به نقل از زیگارنیک[۱۲] بیان می کند که دانش آموزان مایلند فعالیت های نیمه تمام را به خاطر
آورند و فعالیت های پایان یافته را فراموش کنند. احساس تمام کردن کار که با انجام چند قسمت مجزای یک برنامه به وجود آمده است ، ممکن است با تمام شدن تکلیف به فراموشی بیانجامد. حال آن که احساس نارضایتی ناشی از یک جلسه اکتشاف ناتمام ، ممکن است دانش آموزان را آماده کند که به خاطر بیاورند و بخواهند که به موضوع برگردند.
این مسئله یکی از موضوعات قابل توجه در مبحث آموزش ارزش ها می باشد؛ زیرا مباحث ارزشی به ویژه ارزش های دینی واخلاقی، پایه واساس یکدیگر هستندومی توانندبه نوعی تکمیل کننده ی یکدیگر باشنداز طرفی ارزش های موجود در هریک از دومقوله ی دین و اخلاق نیز به تنهایی می توانند زمینه ساز یکدیگر باشند. بدین مفهوم که هریک از ارزش های دینی بستر مناسبی جهت ارزش دینی دیگری می باشند.
۵-۲-۱۰-فرصت دادن به انواع فعالیت های یادگیری:
تجربیات یادگیری باید به گونه ای فراهم شود که فعالیت های متعدد یادگیری را برانگیزد. مجاری مختلف ادراک فرد باید به کار آیند تا او به نحو ثمر بخشی تجربه نماید. در انتخاب محتوای برنامه ها باید سعی شود تا از تمامی مجاری ممکن برای درک بهتر آن ها استفاده شود ، شاید این امر بیشتر به نحوه ی ارائه ی محتوا مربوط باشد اما در انتخاب محتوا هم باید به این امر توجه شود (موسی پور ، ۱۱۷:۱۳۸۲) .
۵-۲-۱۱-تناسب محتوا با مراحل رشد و توان فراگیران:
در تمامی مراحل تدریس ، یادگیرنده از جمله عوامل اساسی هستند که بایستی مورد توجه جدی قرار گیرند ؛لذا محتوای تدریس نیز نبایستی به گـونـه ای باشد که خارج از سطـح درک و فهـم و
توان یـادگیری، یادگیـرنده باشد در انتـخاب محتوی بـایستی سطح معلومات یـادگیـرنده و سن و
قابلیت های مربوطه به مراحل رشد یادگیرندگان مورد توجه قرار گیرد.
مربی بایستی به این نکته حائز اهمیت توجه ویژه ای داشته باشد که محتواهای انتخاب شده خارج از سطح توان و یا خارج از سطح رشد فراگیران نباشد؛ می توان گفت که عدم توجه به این نکته اساسی ،به دلیل ایجاد ناامنی و یاس و احساس عدم توانایی در فراگیران باعث ایجاد خلل در جریان آموزش میگردد.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.