مقالات

تهران،، سیزدهم، (مأخذ:، بوم،، گفتمان

دانلود پایان نامه

209.
397.قصص: 58.
398. اصبهانی، ج5، ص 391.
399. ابن عساکر، ج70، ص 120.
400. ابنکثیر، البدایه و النهایه، ج7، ص 58.
401.حلو، صص 318319.
دانشکده هنر
پایان‌نامه کارشناسی ارشد پژوهش هنر
تحلیل گفتمان جنسیت در نقاشی‌های عصر قاجار: مطالعه موردی نقاشی دوره فتحعلی‌شاه قاجار (12501212 ه.ق)
شادی احمدی
دکتر فرزان سجودی
شهریور ماه 1393
ماریا پاتینیو، قهرمان اسب دوانی
که بدن او علاوه بر کروموزوم X حاوی کروموزوم Y نیز بود.
تقدیر و تشکر:
با سپاس و تقدیر فراوان از زحمات استاد محترم جناب آقای دکتر فرزان سجودی که با رهنمودهای ارزشمند خود همواره مرا مورد لطف خود قرار دادهاند.
از پدر و مادر و همسر عزیزم، که یاد آنها در دلم همواره سبب آرامش روحم بوده، صمیمانه تشکر کرده و دست یکایک آنها را میبوسم.
همچنین از تمامی تلاشها و همفکریهای دوست عزیزم خانم بهناز قاضی مرادی کمال تشکر را دارم.
جنسیت در دوران قاجار در ایران که جامعه‌ای پیشا مدرن است مفهومی هژمونیک و یا عینیت یافته نبود تقابل دوگانه زن/مرد در این جامعه هنوز به‌درستی شکل نگرفته است بدین معنی که طیف گسترده‌ای از شکل‌های گوناگون جنسیت و حتی کنش جنسی با رویکردی مسامحه جو قابل‌فهم و بدین ترتیب قابل پذیرش است مفهوم زیبایی و نسبت دادن این مفهوم به زنانگی، با برداشت‌های قرن نوزدهمیِ عصر قاجار در ایران هم‌خوانی نداشت. در دوران قاجار یک چهره‌ی زیبا می‌توانست، به هر دو جنس مرد و زن نسبت داده شود و در شرایط خاص هر دوی آنان به‌مثابه‌ی ابژه‌ی میل شناخته می‌شدند، اعم از این‌که آن دو فرد، زن یا مرد/امرد یا شاهد باشند. نه تنها مفهوم زیبایی در شخصیت‌های نقاشی‌های عصر فتحعلی‌شاه (اعم از زن و مرد) با مؤلفه‌های امروزین مطابقت ندارد بله در محور معکوس عمل می‌کند بدین ترتیب که زیبایی مردان در تصاویر زنانه و متقابلا زیبایی زنان قابل تطبیق با زیبایی امردان و یا خواجگان است. تخطی از مفاهیم بنیادینی چون زن/ مرد در یک جامعه پیشا مدرن طی فر آیندی گفتمانی محقق شد فرآیندی که همراه با نشانه‌های تصویری بخشی از گفتمان گسترده تر در گیر در روابط قدرت در ایران را به تصویر میکشد.
کلید واژه: گفتمان، فوکو، جنسیت، قاجار، فتحعلی‌شاه، نقاشی
عنوان صفحه
فصل اول :کلیات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
بیان مسأله و انگیزۀ پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
سؤالات پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
فرضیه پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
اهداف و ضرورت انجام پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………..7
6 پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………6
6مقالات……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..6
6 پایان نامه ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………10
7 مبانی نظری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………13
8 روش و ابزار پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….14
9 جامعه آماری نمونه آماری………………………………………………………………………………………………………………………………………………..14
9 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….14
9 نمونه آماری………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..14
فصل دوم: چهارچوب نظری: تحلیل گفتمان……………………………………………………………………………………..15
تبارشناسی گفتمان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..16
فوکو و گفتمان………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….19
تاریخ جنون……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………25
پیدایش کلینیک……………………………………………………………………………………………………………………………………………………25
نظم اشیاء………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………26
دیرینه شناسی دانش…………………………………………………………………………………………………………………………………………….26
نظم گفتار……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………27
6 مراقبت و تنبیه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………28
7 تاریخ جنسیت……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..28
فوکو: تبار شناسی جنسیت……………………………………………………………………………………………………………………………………………29
جنس و جنسیت……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………34
عامل فرودستی زنان…………………………………………………………………………………………………………………………………………..39
اورتنر: طبیعت – فرهنگ…………………………………………………………………………………………………………………………………..39
روزالدو: عمومی – خصوصی………………………………………………………………………………………………………………………………41
ادهولم: تولید – بازتولید……………………………………………………………………………………………………………………………………42
ارتباط سه دو انگاری (اورتنر، روزالدو، ادهولم)…………………………………………………………………………………………………43
گفتمان جنسیت گرا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….44
6 نشانه‌شناسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………49
6 نشانه‌شناسی اجتماعی……………………………………………………………………………………………………………………………………..53
6 رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی با معنای بصری ……………………………………………………………………………………………..56
فصل سوم: جنسیت به‌مثابه گفتمان……………………………………………………………………………………………65
حکومت صفویان………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..66
مؤلفه های گفتمان عصر صفوی‌‌……………………………………………………………………………………………………………………69
تبار شناسی رفتار جنسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..71
مردان، امردان و زنان…………………………………………………………………………………………………………………………………….73
جایگاه معشوق در ادبیات……………………………………………………………………………………………………………………………..75
گفتمان جنسیت در دوره صفویه………………………………………………………………………………………………………………………………81
دو جنس گرایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………85
دوران قاجار از 1796 م تا 1852 م (1175 تا 1231 ه.ش)……………………………………………………………………………………89
گفتمان جنسیت در دوره قاجار………………………………………………………………………………………………………………………………..91
6 مدرنیته در ایران…………………………………………………………………………………………………………………………………………………107
فصل چهارم: تأثیر گفتمان جنسیت بر معیارهای زیبایی شناسانه عصر قاجار………………………………..119
نقاشی در دوره قاجار………………………………………………………………………………………………………………………………………….120
زیبایی امری تاریخی و قیاس ناپذیر………………………………………………………………………………………………………………….124
زن یا مرد، ابژه‌های لذت……………………………………………………………………………………………………………………………………131
فصل پنجم: نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………157
فهرست مراجع………………………………………………………………………………………………………………………..164
فهرست تصاویر:
شکل : هنرمند نامعلوم، بخشی از تابلوی رامشگر، رنگ‌روغن روی بوم، 143×87 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق.(مأخذ: علیمحمدی،1392: 179)…………………………………………………………………………………………………………………………..125
شکل : هنرمند نامعلوم، بخشی از تابلوی رامشگر، رنگ‌روغن روی بوم، 145×87 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق.(مأخذ: علیمحمدی،1392: 163)…………………………………………………………………………………………………………………………..125
شکل : هنرمند نامعلوم، رنگ‌روغن روی بوم، تهران، قرن سیزدهم ه.ق. (مأخذ: علیمحمدی،1392: 178)……….125
شکل : هنرمند نامعلوم، رنگ‌روغن روی بوم، تهران، قرن سیزدهم ه.ق. (مأخذ: علیمحمدی،1392: 176)………..125
شکل : محمدحسن، زن با گلابدان، رنگ و روغن روی بوم،106.71 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه. ق، (مأخذ: Japaridze,2004:16)………………………………………………………………………………………………………………………………………………..126
شکل 6: محمدحسن، زن با آینه، رنگ و روغن روی بوم،107.76 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه. ق، (مأخذ: Japaridze,2004:12)………………………………………………………………………………………………………………………………………………..126
شکل 7: رضا عباسی، آبتنی کردن شیرین، اواخر قرن 11، اصفهان، خمسه نظامی (مأخذ: canby,1996:124) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….129
شکل 8 :رضا عباسی، جوان خیال‌باف، قرن 11، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:63)…………………………………………….130
شکل 9: رضا عباسی، گردش با نجیب‌زاده، قرن 11، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:97)……………………………………..130
شکل 10: رضا عباسی، جوان با برهنه، قرن 11، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:71)……………………………………………130
شکل 11: رضا عباسی، قرن 11، عشاق، اصفهان، (مأخذ:canby,1996:167)………………………………………………………130
شکل 12: منسوب به محمدصادق، عشاق در بغل هم، رنگ و روغن روی بوم، 149.8×96. سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: diba,1998:156)………………………………………………………………………………………………………………………133
شکل 13: هنرمند نامعلوم، خواهرها، رنگ و روغن روی بوم، 117×72 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: Japaridze,2004:27)………………………………………………………………………………………………………………………………………………..133
شکل 14: هنرمند نامعلوم، جوانی در حال آغوش گرفتن معشوق، رنگ و روغن روی بوم، 151×83 سانتیمتر، تهران، قرن سیزدهم ه.ق (مأخذ: مجموعه‌ای از نقاشی‌های ایرانی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم،50:1351)…………………..135
شکل 15: محتملا محمدصادق، دو دلداده دست در گردن در حال نوشیدن شراب، رنگ

92