بررسی تأثير ماساژ بر شاخصهای فیزیولوژیک مادران نخست باردار

بررسی تأثير ماساژ بر شاخصهای فیزیولوژیک
مادران نخست باردار

زهره عباسی[1]– زهرا عابدیان[2]– علیرضا فدایی[3]– حبیب ا… اسماعیلی[4]

 

چكيده

زمینه و هدف: زایمان حادثه‌ای بالقوه تنش‌زا است. تنش و اضطرابی که مادر در طی زایمان تجربه می‌نماید، با تحریک اعصاب سمپاتیک منجر به بروز تغییراتی در علائم حیاتی می‌شود که می‌تواند اثرات نامطلوبی بر سلامت مادر و نوزاد داشته باشد؛ مطالعه حاضر با هدف تعيين تأثیر ماساژ بر شاخصهای فیزیولوژیک مادران باردار انجام شد.

روش تحقیق: اين مطالعه به صورت كار آزمايي باليني يك سو كور و دو گروهه بر روی 62 مادر نخست‌ باردار مراجعه‌كننده به زایشگاه بنت‌الهدی بجنورد در سال 1384 انجام شد. این افراد دارای شرایط حاملگی نرمال از جمله، سن حاملگی 37-42 هفته كامل، تك قلو و پرزانتاسيون سفاليك بودند. واحدهای پژوهش به صورت تصادفي در دو گروه ماساژ و مراقبتهاي معمول قرار گرفتند. گروه ماساژ (32 نفر) 30 دقيقه ماساژ منظم، محكم و يكنواخت به روش افلوراج (سر خوردن كف دست بر روي بدن) در مرحله فعال زايمان، در ناحيه پشت، پاها و یا هر دو، بسته به تمایل واحد پژوهش، دريافت كردند. گروه شاهد (30 نفر) فقط مراقبتهای معمول پرستاری را دریافت کردند. در هر دو گروه شاخصهای فیزیولوژیک (فشارخون سیستول و دیاستول، تعداد تنفس، تعداد نبض و درجه حرارت) مادر در بدو ورود به مطالعه و همچنین در مرحله فعال زایمان (7-5 سانتیمتر)، قبل و بلافاصله بعد از انجام 30 دقیقه مداخله اندازه گیری و ثبت گردید. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون t-student و Mann-Whitney در سطح معنی‌داری 05/0P≤ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: تمامی شاخصهای فیزیولوژیک مادر بعد از انجام 30 دقیقه ماساژ در گروه ماساژ کاهش نشان داد ولي فقط میزان فشار خون سیستوليك (04/0P=) و تعداد تنفس (001/0P<) اختلاف معنی‌دار آماری داشتند.

نتيجه‌گيري: بر اساس نتایج این پژوهش، ماساژ باعث تعدیل شاخصهای فیزیولوژیک مادر در طی زایمان می‌گردد و می‌توان از آن جهت ایجاد آرامش در مادران استفاده کرد.

کلید واژها: ماساژ؛ شاخصهای فیزیولوژیک؛ زایمان

افق‌دانش؛ مجله دانشكده علوم‌پزشكي و خدمات بهداشتي درماني گناباد (دوره 13؛ شماره 1؛ بهار سال 1386)

دريافت: 4/5/1386    اصلاح نهايي: 9/8/1386     پذيرش: 20/8/1386

 

مقدمه

زایمان و تولد انسان یکی از لحظات مقدس و با شکوه خلقت است و در عين حال یکی از پدیده‌های مهم و شاید یکی از دردناکترین و اضطراب‌آورترین مواردی است که مادران در زندگی خود تجربه می‌کنند. تنش و اضطراب ناشی از بحران حاملگی در زایمان، با بستری‌شدن مادر در بیمارستان و همراهی این پدیده با بسیاری دیگر از عوامل تنش‌زا نظیر برخورد با غریبه‌ها، احساس تنهایی مادر، وجود دستگاههای پیچیده، سر و صدای محیط، انجام اقدامات معمول مثل تزریقات وریدی، پایش مداوم ضربان قلب جنین و محدودیت حرکات مادر و … تشدید می‌شود (2،1).

به دنبال درد و اضطراب حین زایمان و همچنین تحت تأثیر تنش ناشی از اقدامات درماني، سیستم سمپاتیک در وضعیت تحریکی مداوم قرار می‌گیرد. با تحريك طولانی‌مدت سيستم عصبي، ترشح کاتکول آمین‌ها از جمله آدرنالین و نورآدرنالین افزایش می‌یابد که منجر به افزایش نفوذپذیری سلول‌ها نسبت به کلسیم و سدیم و در نتیجه تحریک عضله قلب می‌گردد و به دنبال آن افزایش در تعداد نبض، فشار خون، تنفس و درجه حرارت مشاهده می‌گردد. این افزایش خطراتی را برای مادر و جنین به دنبال دارد که از آن جمله می‌توان به افزایش سرعت ضربان قلب و فشار بطن چپ و در نتیجه افزایش نیاز عضله قلب به اکسیژن اشاره نمود (3-7). نیاز به اکسیژن، فرایند ایسکمی و نکروز عضله قلب را افزایش می‌دهد و موجب کاهش جریان خون مادر و به دنبال آن کاهش جریان خون جفتی– رحمی،هیپوکسی و کاهش نمره آپگار جنین مي‌گردد (8). Button و همكاران، در مطالعه‌ای در رابطه با تأثیر روشهای ماساژ به صورت لرزشي، بر ميزان جريان خون بیماران گزارش نمودند، اختلاف معني‌داري بين ميزان جريان خون قبل و بعد از 30 دقيقه ماساژ لرزشي وجود دارد و همچنين بيان نمودند انجام اين تكنيك، احساس آرامش و سلامت فیزیکی و روانی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث تعديل شاخصهاي فيزيولوژيك می‌گردد (9).

در حال حاضر برای جلوگیری از واکنش‌های سمپاتیک از روشهای مختلف استفاده می‌شود که عبارتند از روشهای دارویی و غیردارویی (طبّ مکمل) از جمله ورزش، تغذیه، موسیقی درمانی، ماساژ و حمایتهای روانی.

استفاده از داروها آثار فیزیولوژیک روحی و روانی زیادی بر مادر و جنین دارند؛ ضمن این که نمی‌توان در تمام بیماران از آنها استفاده کرد (10و3).

از بین روشهای طب مکمل، ماساژ روشی جامع برای کمک به بیماران برای تطابق با بیماری و کاهش درد و اضطراب آنان است (11). روشهای طب مکمل همچون ماساژ، موجب ایجاد راحتی و احساس آرامش، تصحیح اختلال در عملکرد فیزیکی، تغییر پاسخهای فیزیولوژیک و کاهش ترس و نشانه‌های بیماری می‌شود (12). ماساژ با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی و آزادسازی مواد ضد درد مرکزی شامل B آندورفین و آنکافلین، از ترشح و آزادسازی مواد P (انتقال دهنده‌های عصبی)، جلوگیری نموده، تحریکات سیستم سمپاتیک را کاهش و تحریکات سیستم پاراسمپاتیک را افزایش می‌دهد؛ در نتیجه باعث کاهش تعداد ضربان قلب و تنفس می‌گردد؛ همچنین به دنبال ماساژ، عضلات مخطط و صاف، شل شده، باعث افزایش حجم مویرگی و کاهش فشار خون می‌گردد (14-13).

Sommer و همکاران در مطالعه خود گزارش نمودند، انجام 10-5 ثانیه ماساژ بعد از هر بار احساس اضطراب مادر طی مدت 30 دقیقه، در مرحله انتقالی زایمان، باعث کاهش میزان فشارخون (از 80/130 میلیمتر جیوه قبل از انجام ماساژ به 75/116 میلیمتر جیوه بعد از انجام) مي‌گردد (15). نجفی قزلجه و همکاران، در مطالعه‌ای بر روی 75 زن مبتلا به سرطان و تحت شیمی درمانی، کاهشي در میزان ضربان قلب، تعداد تنفس، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک به دنبال انجام دو جلسه ماساژ درمانی گزارش نمودند و این مطلب را مؤيد افزایش احساس راحتی و آرامش در واحدهای پژوهش عنوان نمودند (4). برخی از محققان معتقدند ماساژ دارای اثرات سودمندی بر فعالیت احشایی است و این امر ناشی از تحریک پایانه‌های عصبی و محیطی است که باعث تغییر شاخصهای فیزیولوژیک می‌گردد (13و11).

از آنجا که بستری‌شدن در بیمارستان و اجرای تکنیک‌های تشخیصی و مراقبتی حین زایمان، باعث ایجاد اضطراب و عوارض ناشی از آن نظیر پاسخهای فیزیولوژیک غیر طبیعی می‌گردد و همچنین انجام مطالعات اندکی درباره تأثیر ماساژ بر شاخص فیزیولوژیک زنان باردار، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر ماساژ بر شاخصهای فیزیولوژیک زنان باردار انجام شد.

روش تحقیق

پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی است که در بخش زایمان زایشگاه بنت الهدی شهرستان بجنورد، وابسته به دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی و در سال 1384 انجام گردید.

حجم نمونه با توجه به مطالعه اولیه و فرمولهای آماری 62 نفر بر آورد گردید (32 نفر گروه ماساژ و 30 نفر گروه مراقبتهای معمول پرستاری).

روش نمونه‌گیری در این پژوهش بدین صورت بود که از بين افراد مراجعه‌کننده به زایشگاه که مشخصات واحد پژوهش را داشتند، انتخاب و پس از دریافت رضایت‌نامه کتبی از ایشان، ابتدا مادران در جريان هدف مطالعه و نحوه انجام آن قرار گرفتند و اثر متغیر مستقل (ماساژ) بر متغیر وابسته (شاخصهای فیزیولوژیک) بررسی گردید. جهت رعايت عدم تماس واحدهاي پژوهش در دوگروه، انتخاب آنها به صورت تصادفي و يك روز در ميان انجام گرفت.

مشخصات واحد پژوهش در این مطالعه شامل زنان باردار 30-18 ساله، با سواد همراه با شرایط حاملگی طبیعی از جمله، سنّ حاملگي بر اساس اولين روز آخرين قاعدگي طبيعي و يا بر اساس سونوگرافي 42-37 هفته كامل، شروع خود به خود دردهاي زايماني، عدم اختلال ضربان قلب جنين، كيسه آب سالم، عدم اعتياد به مواد مخدر، عدم ابتلا به مشكلات طبّي، ‌رواني و حاملگي، عدم وجود مشكلات خانوادگي در شش ماه اخير و عدم وجود موارد منع ماساژ بود.

بروز اختلال در پيشرفت زايمان، اختلال در انقباضات رحمي، وجود علائم زجر جنين و استفاده از داروهاي تسهيل و تسريع‌‌كننده  زايمان[**] و عدم تمايل مادر به ادامه ماساژ، از جمله معیارهای خروج از مطالعه در نظر گرفته شدند.

در بدو ورود به مطالعه، فرم‌های مصاحبه مربوط به مشخصات فردی واحد پژوهش تکمیل و ثبت گردید. پس از آن علائم حیاتی زائو (نبض، تنفس، فشار خون و درجه حرارت) اندازه‌گیری شد تا به عنوان اطلاعات پایه در اختیار باشد؛ سپس در مرحله فعال زایمانی (اتساع 7-5 سانتیمتر دهانه رحم) 30 دقیقه ماساژ منظم، مداوم و یکنواخت به روش افلورچ[††] (12) در قسمت پشت، پاها و یا هر دو بنا به تمایل واحد پژوهش توسط پژوهشگر انجام گردید. قبل و بلافاصله پس از 30 دقیقه ماساژ منظم، علائم حیاتی زائو توسط کمک پژوهشگر، اندازه‌گیری و ثبت گردید. در گروه شاهد نیز در بدو ورود به مطالعه و همچنین قبل و بلافاصله بعد از 30 دقیقه مراقبتهای معمول، علائم حیاتی بیمار کنترل و ثبت گردید. (لازم به توضيح است جهت حذف اثر پژوهشگر در گروه ماسا‍ژ، گروه شاهد نيز در طول مطالعه توسط پژوهشگر همراهي شدند و مراقبتهای معمول پرستاري برایشان انجام گرديد).

در اين مطالعه جهت گردآوری داده‌ها، از دستگاه فشارسنج عقربه‌ای استاندارد با مارک راسا و ساعت ثانیه شمار استاندارد با مارک سیتی‌زن استفاده گردید. این ابزارها، وسایلی روا جهت اندازه‌گیری فشار خون، زمان، شمارش تعداد نبض و تنفس می‌باشند. جهت تعیین پایایی ابزارها، به تناوب در طی مطالعه با یک فشارسنج جیوه‌ای و کرنومتر استاندارد نو ارزیابی شدند.

به منظور تعیین پایایی روشهای اندازه‌گیری شاخصهاي فیزیولوژیک توسط پژوهشگران، از پایایی هم‌ ارز استفاده گردید؛ بدین طریق که شاخصهای فیزیولوژیک 10 نفر از واحدهای پژوهش توسط پژوهشگر و همکار پژوهشی وی که از نظر تجربه و تحصیلات همسطح پژوهشگر بود، به طور جداگانه تکمیل و همبستگی بین آنها با 98/0=r تأیید گردید.

در تجزیه و تحلیل داده‌ها، براي تمام متغيرهاي كمّي در هر دو گروه آزمون نرماليتي جهت بررسي توزيع نرمال انجام شد؛ سپس براي متغيرهاي نرمال از آمار پارامتريك و براي متغيرهاي غيرنرمال از آمار غير پارامتري استفاده شد. جهت بررسي همگني دوگروه از نظر متغيرهاي كيفي، آزمون مجذور كاي و در موارد كم بودن تعداد در خانه‌هاي جدول و عدم اعتبار آزمون، مجذور كاي دو، آزمون من ويتني يا فيشر مورد استفاده قرار گرفت.

براي متغيرهاي كمّي با توزيع نرمال از آزمون t-student و آزمون Mann-Whitney با ضريب اطمينان 95% و سطح معنی‌داری 05/0 استفاده گرديد.

یافته‌ها

تمام واحدهای پژوهش از نظر مشخصات فردی همگن بودند؛ به طوری که 68% افراد در گروه سنّی 20-30 سال قرار داشتند. 51% افراد دارای تحصیلات متوسطه و 36% تحصیلات راهنمایی و بقیه از سطح تحصیلات ابتدایی برخوردار بودند. 92% افراد خانه‌دار و بقیه شاغل بودند. از نظر سطح درآمد، 70% افراد از در آمدي در حد کفاف برخوردار بودند.

دو گروه از نظر شاخصهای فیزیولوژیک (تعداد تنفس، نبض، فشار خون و درجه حرارت) در بدو ورود به مطالعه و قبل از انجام ماساژ در مرحله فعال زایمانی اختلاف معنی‌داری آماری نداشتند. نتایج نشانگر كاهش میانگین متوسط تعداد ضربان قلب، فشار خون، تعداد تنفس و درجه حرارت بعد از انجام ماساژ بود؛ اما فقط در فشار خون سیتسوليك و تعداد تنفس اختلاف معنی‌دار آماری مشاهده شد (جدول 1).

 

بحث

نتایج حاصل از پژوهش حاضر بیانگر آن است که ماساژ، تعداد ضربان قلب، تنفس و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک مادران باردار را در خاتمه 30 دقیقه ماساژ، در مرحله فعال زایمان نسبت به شروع آن کاهش می‌دهد. Richards  و Gibson در مطالعه‌اي مروری بر روي ده تحقیق در مورد تأثيرات ماساژ بر شاخصهای فیزیولوژیک بیماران در جوامع مختلف پژوهشی، در هفت مورد، کاهش شاخصهای فیزیولوژیک گزارش شد؛ محققان، این تأثیرات را به آرامش عضلانی و کاهش تحریک سیستم عصبی خودکار به دنبال ماساژ نسبت داده‌اند (17).

قلب، رشته‌های عصبی زیادی از اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را دریافت می‌کند که این اعصاب از دو راه بر روی عمل تلمبه‌ای قلب تأثیر می‌گذارند؛ ابتدا از طریق تغییر تعداد ضربان قلب، به طوری که با تغییر قدرت انقباض قلب و در نتیجه برون‌ده قلبی، فشار خون را کاهش می‌دهند و در زمان استراحت بعد از ماساژ، ضربان قلب کند شده، تأثیر سمپاتیک کاهش و تأثیر پاراسمپاتیک افزایش می‌یابد؛ همچنین عضلات مخطط و صاف، شل می‌شوند و در نتیجه حجم مویرگی زیاد و فشار خون کاهش می‌یابد (11). Sommer در مطالعه خود در مورد اثر ماساژ بر درد و رنج زمان زایمان گزارش نمود که انجام 10-5 ثانیه ماساژ بعد از هر بار احساس اضطراب مادر در طی مرحله انتقالی زایمان، باعث کاهش میزان فشار خون مادر می‌شود؛ در این مطالعه میانگین فشار خون در گروه ماساژ از 80/130 میلیمتر جیوه قبل از ماساژ به 75/116 میلیمتر جیوه بعد از انجام ماساژ کاهش یافت (15). نجفی قزلجه و همکاران در سال 81-1380 در مطالعه‌ای در مورد اثر ماساژ و لمس بر شاخصهای فیزیولوژیک زنان مبتلا به سرطان، کاهشی در تعداد شاخصهای فیزیولوژیک این زنان به دنبال انجام ماساژ گزارش نمودند (4). سالاری و همکاران، کاهشی در میزان شاخصهای فیزیولوژیک به دنبال ماساژ کوتاه مدت نقاط ماشه‌ای میوفشیال به دنبال 30 دقیقه ماساژ گزارش نمودند (11).

Iwasaki در مطالعه خود بر روی 20 مادر که جهت مراقبت از فرزندان بستری خود در بیمارستان حضور داشتند، کاهشی در سطح فشار خون به دنبال انجام ماساژ گزارش نمود (16). Cobesh کاهشی در سطح درد و اضطراب، تعداد تنفس و فشار خون دیاستولیک به دنبال 20 دقیقه ماساژ مداوم گزارش نمود (10).

 

جدول 1- مقایسه میانگین شاخصهای فیزیولوژیک مادر باردار در مرحله فعال زایمانی (به تفکیک گروه)

گروه

متغیر

گروه آزمون (ماساژ) گروه شاهد
قبل از مداخله بعد از مداخله سطح معنی‌داری قبل از مداخله بعد از مداخله سطح معنی‌داری
فشارخون سیستول 68/0±62/11 85/0±3/10 *04/0=P 35/1±34/11 44/1±40/11 33/0=P
فشارخون دیاستول 7/0±66/7 98/0±03/7 22/0=P 98/0±53/7 78/15±26/7 62/0P=
درجه حرارت 49/0±16/37 29/0±04/37 94/0=P 32/0±13/37 59/0±15/37 81/0P=
تعداد تنفس 68/3±36/20 81/2±44/18 *001/0P< 81/2±07/19 96/3±44/22 07/0P=
تعداد نبض 3/11±19/87 5/14±5/18 35/0=P 4/16±55/82 2/11±94/87 81/0=P

* اختلاف معنی‌دار آماری در سطح 05/0P≤≤

 

به طور کلی مقایسه علائم حیاتی در این پژوهش، نشان می‌دهد که تمامی علائم حیاتی به دنبال انجام 30 دقیقه ماساژ در مرحله فعال زایمانی نسبت به زمان قبل از انجام ماساژ کاهش می‌یابد؛ اما فقط تعداد تنفس و فشار خون سیستولیک اختلاف معنی‌دار آماري نشان داد؛ علت عدم معنی‌داری نتایج نبض و فشار خون دیاستولیک و تنفس، با وجود کاهش این شاخصها در مادران باردار، ممکن است ناشی از این مسأله باشد که در مطالعه حاضر علائم حیاتی فقط بلافاصله بعد از انجام ماساژ و فقط در یک مرحله اندازه‌گیری شده است و این فاصله زمانی جهت تأثیر بر شاخصهای فیزیولوژیک زمانی بسیار کوتاه می‌باشد؛ اما در سایر پژوهش‌ها در مورد اثر ماساژ بر شاخصهای فیزیولوژیک، ماساژ به مدت طولاني‌تر انجام و شاخصهاي فيزيولوژيك در فواصل و تعداد جلسات متعدد اندازه‌گيري شده است؛ بنابراین تأثیر کامل ماساژ بر این شاخصها مشهود بوده است؛ اگر چه حداکثر اثر ماساژ بلافاصله بعد از انجام ماساژ می‌باشد، اما با تکرار آن در دورهای زمانی بیشتر در حین مراحل زایمان، رضایت و احساس امنیت مادر افزایش می‌یابد و وی را در تطابق با شرایط اضطراب‌آور زایمانی کمک می‌نماید؛ بنابراین اضطراب وی کاهش می‌یابد و به دنبال کاهش اضطراب بروز تغییرات چشمگیر در علائم حیاتی مادر دور از ذهن نخواهد بود (18).

 

نتیجه‌گیری

در مجموع با توجه به یافته‌های این تحقیق و تحلیل‌های انجام شده از سایر مطالعات، می‌توان نتیجه گرفت ماساژ درمانی يكي از روشهاي طب مکمل مؤثر، آسان و بی‌خطر برای مادر و جنین (20-19) برای ارتقای احساس آرامش و تغییر معیارهای فیزیولوژیک تن آرامی می‌باشد؛ بنابراین توصیه می‌شود دست‌اندرکاران حرفه مامایی علاوه بر انجام سایر اقدامهای مراقبتی از تکنیکهای ماساژ در زایمان جهت کاهش درد و اضطراب بیماران و به دنبال آن افزایش احساس آرامش و سلامتی مادران استفاده نمایند.

 

تشکر و قدردانی

بدين وسيله از همكاري اساتيد ارجمند و مسؤولين دانشكده پرستاري و مامایي خراسان شمالی و مسؤولين و ماماهاي محترم زايشگاه بنت‌الهدي بجنورد تشكر و قدرداني مي‌گردد.

 

منابع:

1- سید آقا میری ز، ویژه م، کهن م.  بررسی تأثیر آموزش زایمان بی درد بر میزان آگاهی زنان. مجله دانشکده پرستاری و مامایی رازی کرمان. 1384؛ سال پنجم (شماره 1): 25-20.

2- بحری بینا باج ن، لطیف‌نژاد ر، اسماعیلی ح. بررسی تأثیر حمایت مداوم در طی مراحل زایمان بر تعدیل عکس‌العمل‌های فیزیولوژیک نسبت به درد زایمان. مجله دانشکده علوم پزشکی سبزوار. 1383؛ سال یازدهم (شماره 1): 33-24.

3- ایلدر آبادی ا، صالح مقدم ا، مظلوم ر. بررسی میزان تأثیر آوای قران کریم بر علائم حیاتی بیماران قبل از عمل جراحی قلب باز. مجله دانشکده علوم پزشکی سبزوار. 1382؛ سال دهم (شماره 1): 58-52.

4- نجفی قزلجه طا، رحیمی طا. بررسی تأثیر ماساژ بر پاسخهای فیزیولوژیک و تن آرامی زنان مبتلا به سرطان. فصلنامه پرستاری ایران. 1382؛ سال شانزدهم (شماره 36): 22-16.

5- شماعیان رضوی ن، هادیزاده طلاساز ف. بررسی عوامل تنش‌زای بخش زایمان و رتبه‌بندی آنها از دیدگاه زنان نخست‌زای مراجعه کننده به زایشگاه 22 بهمن شهرستان گناباد. افق دانش (مجله دانشکده علوم پزشکی گناباد). 1382؛ دوره نهم (شماره 2): 76-69.

6- Bender T, Nagy G , Barna I, Tefner I, Kadas E, Geher P. The effect of physical therapy on beta-endorphin levels. Eur J Appl Physiol. 2007; 100 (4): 371-82.

7- Fassoulaki A, Paraskeva A, Kostopanagiotou G, Tsakalozou E, Markantonis S. Acupressure on the extra 1 acupoint: the effect on bispectral index, serum melatonin, plasma beta-endorphin, and stress. Anesth Analg. 2007; 104 (2): 312-17.

8- نظری ف. مقایسه اثر قرارگیری مادر در وضعیتهای انتخابی و متداول بر شدّت درد و طول بخش فعال مرحله اول زایمان. ]پایان‌نامه کارشناسی ارشد مامایی[. دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. 1384.

9- Button C, Ditzen B, Neumann ID, Bodenmann G, von Dawans B, Turner RA, Ehlert U. Effects of different kinds of couple interaction on cortisol and heart rate responses to stress in women. Psychoneuroendocrinology. 2007; 32 (5): 565-74.

10- یربی مارگارت. رویکردی نوین به درد زایمان. ترجمه: داودآبادی فراهانی م، سید زاده اقدام ن. چاپ اول. اراک: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اراک؛ 1384.

11- سالاری س. تأثیر ماساژ کوتاه مدت نقاط میوفاشیال بر شاخصهای فیزیولوژیک و واکنشهای تن آرامی. مجله دانشکده علوم پزشکی سبزوار. 1380؛ سال یازدهم (شماره چهار): 27-32.

12- روبرتا وایس. ماساژ درمانی. ترجمه: گلچین م. چاپ اول. تهران: انتشارات شهراب؛ 1379.

13- Sinha A. Principles and practices of therapeutic massage. 1st es. New Delhi: Medical Publishers; 2001.

14- Zelantin D, Sren E. Immunlogical effect of massage therapy during academic stress. Psychosomatic Med. 2005; 2: 83- 84.

15- Sommer P. Obstetrical patient’s anxiety during transitonl of labor and the nursing intervention of touch. Pallas (tx): Texas Womans University. 1997.

16- Iwasaki M. Intervantional study on fatigue relif in mother for hospitalized children effect of massage in corperating thecnique from oriental medicine, Kurum Med J. 2005; 25 (1-25):19-27.

17- Richards KC, Gibson R. Effect of massage in acute and critical care. Am Assoc Critical Care Nursing. Available from: URL:http//www.daneshyar.net. Accessed 3 March 2002;11 (1):77-90.

18-. Kimber L. A practical guide to childbirth massage techniques. Available from: URL:http:/www.a practical child birta massage techniques.

19- Ernst E .The safety of massage therapy. J Rheumat. 2003; 42: 1101-106.

20- Simkin P, Ohara M. Non pharmacologic relif of pain during labor, systematic review of five methods. AMJ Obstet Gynacol. 2002; 186: 5131-5900.

 

Title: Effect of massage on physiologic responses on primiparous women

Authors: Z. Abbasi[7], Z. Abedian[8], A. Fadayi[9], H. Esmaeili[10]

Abstract

Background and Aim: Delivery is potentially associated with stress. Maternal stress and anxiety stemulate sampatic system and result in changes in vital sings. These changes can have undesirable effects on maternal and fetal health. The purpose of this research is to investigate the effect of massage on physiologic responses among parturient women attending Bentolhoda Maternity in Bojnord city in 2005.

Materials and Methods: In this randomized single blind clinical research, 62 healthy primiparous women with a normal pregnancy such as gestational age between 37-42 weeks, single tone pregnancies and vertex presentation were chosen for experimental and control groups. Sampling was made by purposive method. The experimental group received 30 -minutes directional , reasonably firm and rhythmic effleurage massage in the back ,foot or both and control group received 30- minutes routine nursing cares in the active phase of labor (cervix dilation 5-7 cm). Vital sings between two groups were compared before and after 30 minutes intervention in the active phase. Consequently the data were analysed using SPSS soft ware.

Result: Findings showed that all variables decrease after massage therapy. there were statistically significant differences in systolic blood Pressure (P=0.04) and respiratory rate (P<0.001).

Conclusion: According to the results of this research midwives can use massage for providing relaxation and alleviate physiologic responses to labor in parturient women.

Key Words: Massage; Physiologic responses; Labor

 

 

1 نویسنده مسؤول؛ كارشناس ارشد مامایی؛ مربي آموزش مامایی، دانشكده علوم پزشکی خراسان شمالی

آدرس: بجنورد- خيابان طالقاني شرقي – طالقاني 13 روبروي كلانتري 11- دانشكده پرستاري مامايي و بهداشت

تلفن: 2260010-0584   نمابر: 2411265- 0584   پست الکترونیکی: abasi_zohreh_55@yahoo.com

2 كارشناس ارشد مامایی؛ عضو هيأت علمي دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشکی مشهد

3 متخصص بيهوشي و مراقبتهاي ويژه؛ فلوي درمان درد و طب سوزني

4 دكتراي آمار حياتي؛ استاديار دانشگاه علوم پزشكي مشهد

[**] اكسي‌توسين، پتدين، بوپواكائين، نتيروساكسايد، انواع بي‌حسي‌ها

[††] افلوراج: روش اصلی ماساژ است و به صورت لرزاندن و سرخوردن كف دست بر سطح اندام انجام می‌گردد. در طول ماساژ فشاري مداوم، متناسب و یکنواخت از قسمت پایین هر اندام در جهتی رو به بالا اعمال می‌گردد.

[7] Corresponding Author; Instructor, Department of Midwifery, North Khorasan Faculty of Medicine. Bojnord, Iran

abasi_zohreh_55@yahoo.com

[8] Instructor, Faculty of Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences. Mashhad, Iran

[9] Anesthesiologist

[10] Epidemiologist, Assistant Professor, Mashhad University of Medical Sciences. Mashhad, Iran