ژانویه 5

تحلیل واریانس

، اندازه‌گیری چگالی سوسپانسیون خاک و آب است که به تدریج بر اثر رسوب مواد کاهش پیدا کرده و هیدرومتر بیشتر در مایع فرو می‌رود.
روش کار: ۵۰ گرم خاک را در قوطی پلاستیکی ریخته و ۱۰۰ سی سی کالگون به آن اضافه شد و به مدت یک روز به همان حالت قرار داده شدند، بعد از گذشت این زمان، محلول به مدت ۳۰ ثانیه با هم‌زن، مخلوط گردید و محلول را در داخل سیلندر استوانه‌ای مدرج یک لیتری بطور کامل شستشو داده شد و سیلندر به حجم رسانده شد، سپس با هم‌زن دستی به مدت یک دقیقه (حدود ۲۰ مرتبه) مخلوط بهم زده شد همزمان با خارج کردن هم‌زن، هیدرومتر را به آرامی در داخل مخلوط (سوسپانسیون) قرار داده شد پس از ۴۰ ثانیه اولین قرائت هیدرومتر انجام شد در این مدت شن ته نشین شده و آنچه در مخلوط باقی مانده رس و سیلت می‌باشد بنابراین قرآئت اول هیدرومتر مقدار رس و سیلت را در مخلوط به ما نشان می‌دهد. دما نیز در قرائت اول اندازه‌گیری شد. سوسپانسیون را به مدت یک ساعت به حال خود رها کرده و بعد از یک ساعت بدون هم زدن، هیدرومتر را در داخل مخلوط قرار داده و قرائت دوم انجام شد. در این یک ساعت سیلت ته نشین شده و آنچه در مخلوط باقی مانده رس است. دما نیز در قرائت دوم اندازه‌گیری شد. مجدداً محلول را به مدت یک ساعت به همان حال رها کرده و بعد از آن دوباره قرائت سوم و دما نیز اندازه‌گیری شد. در نهایت محاسبات بر اساس رابطه‌های زیر صورت گرفت.
(رابطه ۳-۵):
درصد رس و سیلت درشت = ((a_1-(T1 *.36)-4))/W*100
a1 = عدد هیدرومتر قرائت اول
T1= عدد تصحیح دمایی (به ازای هر درجه که دما از ۲۰ درجه بیشتر باشد یک عدد اضافه و در صورتیکه از ۲۰ درجه کمتر باشد یک عدد کم می‌شود).
W= وزن نمونه خاک
(رابطه ۳-۵):
درصد رس و سیلت ریز =
a2 = عدد هیدرومتر قرائت دوم
T2= عدد تصحیح دمایی قرائت دوم
(رابطه ۳-۶):
= درصد رس
a3 = عدد هیدرومتر قرائت سوم
T3=عدد تصحیح دمایی قرائت سوم

فصل چهارم: نتایج و بحث

۴-۱- تعیین گروه گونه‌های اکولوژیک
۴-۱-۱-تعیین گروه‌های اکولوژیک و گونه‌های شاخص
به منظور مشخص کردن گروههای اکولوژیک در منطقه مورد مطالعه از تحلیل دو طرفه گونه‌های شاخص (TWINSPAN) استفاده گردید. در نتیجه تجزیه و تحلیل TWINSPAN، چهار گروه اکولوژیک شناسایی شد. بر اساس این طبقه‌بندی، اولین سطح طبقه‌بندی با مقدار ویژه ۱۹/۰ به دو گروه ۴۰ و ۱۲ قطعه نمونه تقسیم شده است. گونه‌ی شاخص سمت چپ در اولین سطح شامل، Silene conoides و برای گروه سمت راست، Salvia atropatana می‌باشند. دومین سطح طبقه‌بندی با مقدار ویژه ۱۵/۰ به دو گروه ۳۱ و ۹ قطعه نمونه تقسیم شده است در سمت چپ دومین سطح گونه‌های شاخص Anchusa italiica و Quercus branti و در سمت راست Lonicera nummularifolia و Prangos uloptera می‌باشند. سومین سطح طبقه‌بندی با مقدار ویژه ۱۷/۰ به دو گروه ۶ و ۶ قطعه نمونه تقسیم شده است و گونه شاخص reuterana Salvia در گروه سمت راست می‌باشد. در نهایت سومین سطح طبقه‌بندی که نتیجه آن ایجاد ۴ گروه است، انتخاب شد. پراکنش گروههای اکولوژیک بر روی محور اول و دوم CA در شکل (۴-۱) نشان داده شده است. با توجه به شکل، گروه اول با محور اول و گروههای سوم و چهارم با محور دوم ارتباط دارد. گروه دوم با محورهای اول و دوم ارتباط منفی دارد.

پس از طبقه‌بندی گروههای اکولوژیک، تحلیل گونه‌های شاخص که مبین شرایط مختلف محیطی هر گروه است به عمل آمد. در این زمینه با محاسبه ارزش شاخص برای هر گونه، گروه گونه‌هایی را که در شرایط مشابه محیطی (گروه اکولوژیک) قرار گرفته‌اند، مشخص شدند. مقادیر احتمال خطای نوع I بر اساس آزمون مونت کارلو۱۷۹ (جدول شماره ۴- ۱) حاکی از آن است که مقادیر شاخص تعداد ۳۶ گونه از ۱۲۲ گونه در گروه‌های طبقه بندی شده، معنی‌دار می‌باشد (۰۵/۰ p).
نتایج تجزیه و تحلیل TWINSPAN برای طبقه‌بندی قطعات نمونه و تفکیک گروه گونه‌های اجتماع یافته در هر گروه اکولوژیک به شرح ذیل می‌باشد:
گروه اول: گروه Anthenus italiica: این گروه ۹ قطعه نمونه که عموماً در دامنه‌های جنوب غربی قرار دارند، را شامل می‌شود. همچنین این گروه در ارتفاع ۲۴۰۰-۲۱۰۰ متر و در شیب‌های ۳۰-۱۰ درصد قرار گرفته‌ است. این گروه دارای بیشترین درصد لاشبرگ (حدود ۱۳/۵ درصد) در مقایسه با دیگر گروه‌ها می‌باشد و شامل گونه‌های شاخص زیر می‌باشند:
گونه‌های شاخص:
Anchusa italiica, Quercus branti, Chardinia orientalis, Orobanch sp, Silene conoides, Scleranthus orientalis, Sclerocephalus arabicus, Vicia sp, Acroptilon repens, Alyssum stapfi, Astragalus kahiricus

گروه دوم: گروه Heteranthelium piliferum – Avena clauda: این گروه ۳۱ قطعه نمونه را شامل می‌شود که بیشتر در دامنه‌های جنوب غربی قرار گرفته‌ است و عموماً در ارتفاعات میانی و در شیب‌های متوسط (۵۰-۳۱) مستقر هستند و شامل گونه‌های شاخص زیر هستند:
گونه‌های شاخص:
Avena clauda, Heteranthelium piliferum,Cephalaria procera
گروه سوم: گروه Teucrium polium: این گروه شامل ۶ قطعه نمونه است که بیشتر در دامنه‌های شمال شرقی و در مناطق با شیب متوسط (۵۰-۳۱) واقع هستند و همچنین کمترین مقدار درصد لاشبرگ را دارد و گونه‌های شاخص این گروه عبارتند از:
گونه‌های شاخص:
Teucrium polium, Belevaia sp, Silene ampullata, Cephalaria syriaca

گروه چهارم: گروه Salvia reautreana: این گروه نیز شامل ۶ قطعه نمونه می‌باشد که در دامنه‌های شمالی و شمال شرقی و در مناطق مرتفع قرار گرفته‌اند و دارای بیشترین تعداد گونه
‌های شاخص می‌باشد که این گونه‌های عبارتند از:
گونه‌های شاخص:
Salvia reuterana, Dorema aucheri, Salvia atropatana, Tanacetum polycephalum, Anchusa italiica, Pyrus glabra, Ixiliriom tataricum, Taraxacum Syriacum, Euphorbia helioscopia, Asperugo procumbens, Eremurus spectabilis, Belevaia olivieri, Solenanthus circinnatus, Physospermun cornubiense, Hypecoum pendulum, Sonchus asper, Allium ampeloprasum, Carthamus oxyacantha
مقدار P
مقدارشاخص
گروه‌اکولوژیک
گونه‌های شاخص
۰۰۱/۰
۴/۶۸
۱
Anthenus italiica
۰۰۲/۰
۵/۶۵
۱
Quercus brantii
۰۰۶/۰
۹/۵۶
۱
Chardinia orientalis
۰۰۳/۰
۵/۴۹
۱
Orobanch sp
۰۳۸/۰
۲/۴۹
۱
Silene conoides
۰۰۱/۰
۶/۴۶
۱
Sclerocephalus arabicus
۰۱۸/۰
۴/۴۶
۱
Scleranthus orientalis
۰۱۸/۰
۸/۳۸
۱
Vicia sp
۰۱/۰
۳/۳۳
۱
Acroptilon repens
۰۰۸/۰
۱/۳۳
۱
Alyssum stapfi
۰۲۱/۰
۲/۳۲
۱
Astragalus kahiricus
۰۰۲/۰
۵/۴۲
۲
Avena clauda
۰۰۴/۰
۲/۴۱
۲
Heteranthelium piliferum
۰۲۳/۰
۷/۳۸
۲
Cephalaria procera
۰۰۱/۰
۴/۶۵
۳
Teucrium polium
۰۰۳/۰
۴/۴۹
۳
Belevaia sp
۰۰۵/۰
۷/۴۳
۳
Silene ampullata
۰۴۸/۰
۴/۳۱
۳
Cephalaria syriaca
۰۰۱/۰
۱۰۰
۴
Salvia reuterana
۰۰۱/۰
۳/۷۷
۴
Dorema aucheri
۰۰۱/۰
۶/۶۲
۴
Salvia atropatana
۰۰۱/۰
۸/۶۰
۴
Tanacetum polycephalum
۰۰۲/۰
۵۶
۴
Anchusa italiica
۰۱/۰
۶/۵۱
۴
Pyrus glabra
۰۰۴/۰
۵۰
۴
Ixiliriom tataricum
۰۰۲/۰
۷/۴۹
۴
Taraxacum Syriacum
۰۰۷/۰
۳/۴۶
۴
Euphorbia helioscopia
۰۱۵/۰
۷/۴۵
۴
Asperugo procumbens
۰۲۳/۰
۱/۴۴
۴
Eremurus spectabilis
۰۱۴/۰
۹/۴۰
۴
Belevaia Olivier
۰۲۲/۰
۸/۳۹
۴
Solenanthus circinnatus
۰۱۳/۰
۹/۳۸
۴
Physospermun cornubiense
۰۲۸/۰
۸/۳۶
۴
Hypecoum pendulum
۰۲۲/۰
۳/۳۳
۴
Carthamus oxyacantha
۰۲۴/۰
۳/۳۳
۴
Sonchus asper
۰۲۵/۰
۳/۳۳
۴
Allium ampeloprasum

۴-۱-۲- بررسی گروه‌های اکولوژیک در ارتباط با عوامل محیطی (خاکی و توپوگرافی) و شاخص‌های تنوع زیستی
۴-۱-۲-۱- نتایج آنالیز CCA
بعد از تعیین جوامع اکولوژیک با استفاده از طبقه‌بندی TWINSPAN، جهت بررسی ارتباط بین عوامل محیطی (توپوگرافی و خاک) و شاخص‌های تنوع زیستی با گروه‌های اکولوژیک و پوشش گیاهی از آنالیز CCA استفاده گردید تا مهمترین عوامل مؤثر در گروه‌بندی اکولوژیک مشخص گردد. نتایج نشان داد که فاکتورهای خاکی با گروههای اکولوژیک و در نتیجه با محورهای CCA ارتباط معنی‌دار ندارد. اما نتایج ارتباط بین عوامل توپوگرافی و شاخص‌های تنوع زیستی نشان داد که محورهای اول و دوم با متغیرهای گونه- عوامل محیطی ارتباط معنی‌دار دارد و هر دو محور اول و دوم مجموعاً ۲/۱۷ درصد تغییرات را توجیه می‌نمایند (جدول ۴-۲ و ۴-۳).

ارزش ویژه واریانس توضیح داده شده واریانس تجعمی توضیح داده شده مقدار احتمال
محور اول ۲۲/۰ ۵/۹ ۵/۹ ۰۲/۰=P
محور دوم ۱۸/۰ ۷/۷ ۲/۱۷ ۰۲/۰=P
محور سوم ۰۹/۰ ۱/۴ ۳/۲۱ ۰۲/۰=P

همبستگی گونه-محیط میانگین مقدار احتمال
محور اول ۸۲/۰ ۶۹/۰ ۰۴/۰=P
محور دوم ۸۷/۰ ۷/۰ ۰۲/۰=P
محور سوم ۸۲/۰ ۷۲/۰ ۰۶/۰=P

نتایج همبستگی بین محورها با عوامل محیطی و شاخص‌های تنوع زیستی در جدول (۴-۴) آورده شده است. نتایج حاکی از این بود که محور اول با متغیر ارتفاع از سطح دریا و شاخص‌ تنوع سیمپسون همبستگی منفی و با درصد لاشبرگ همبستگی مثبت دارد. اما محور دوم با شاخص‌های غنای مارگالف و منهینیک و تنوع شانون-وینر و سیمپسون و یکنواختی همبستگی مثبت و با درصد پوشش علفی همبستگی منفی نشان داد.

مشخصه
محور اول
محور دوم
شاخص تنوع شانون-وینر
شاخص تنوع سیمپسون
شاخص غنای مارگالف
شاخص غنای منهینک
شاخص یکنواختی
ارتفاع از سطح دریا
درصد شیب
جهت جغرافیایی
درصدپوشش درختی
درصدپوشش علفی
درصد لاشبرگ
درصد پوشش سنگی
آهک
ماده آلی
فسفر
پتاسیم
هدایت الکتریکی
سدیم تبادلی
ماسه
سیلت درشت
رس
سیلت ریز
اسیدیته
C/N
ازت کل
**۴۱/۰-
** ۵۹/۰-
ns ۱۴/۰
ns ۱/۰
** ۴۵/۰-
** ۴۲/۰-
ns ۲۶/۰-
ns ۰۴/۰
*۲۹/۰
ns15/0-
**۶/۰
ns1/0-
ns2/0
ns ۰۸/۰
ns ۱۳/۰-
ns ۱۶/۰-
ns ۱۱/۰
ns ۱۴/۰
ns ۰۳/۰
ns1/0-
ns ۰۶/۰
ns ۰۵/۰-
ns 1/0
ns ۰۸/۰-
ns07/0
** ۷/۰
** ۶۱/۰
** ۵۲/۰
** ۸۲/۰
** ۸۱/۰
ns ۱۳/۰-
** ۴۱/۰-
ns03/0-
ns ۰۹ /۰-
** ۵۳/۰
ns ۰۲/۰-
ns ۴۵/۰
ns ۰۴/۰
ns ۱/۰-
ns ۲/۰-
ns ۰۱/۰
ns ۱۵/۰-
ns ۰۴/۰-
ns13/0-
ns ۰۷/۰-
ns ۰۳/۰
ns16/0
ns ۱۸/۰
ns ۴۱/۰
ns ۲/۰-

در شکل (۴-۳) نیز می‌توان مؤثرترین متغیرهای محیطی در ارتباط با گروه‌های اکولوژیک را مشاهده نمود. با توجه به شکل (۴-۳) می‌توان بیان نمود که متغیر درصد لاشبرگ با محور اول رابطه مثبت دارد اما ارتفاع از سطح دریا، یکنواختی، تنوع سیمپسون و شانون-وینر ارتباط معکوس دارد. همچنین شاخص‌های یکنواختی پایلو، منهینیک و سیمپسون با محور دوم رابطه مثبت نشان داد و پوشش علفی با محور دوم رابطه منفی دارد. اما از نظر گروههای اکولوژیک می‌توان بیان نمود که گروه اکولوژیک اول بر روی خاکهای با درصد لاشبرگ بیشتر حضور دارد اما گروه دوم در ارتفاعات بالاتر و در مناطق با درصد پوشش علفی بیشتر وجود دارد و
از لحاظ تنوع زیستی ضعیف می‌باشد. برعکس گروه اکولوژیک سوم و به ویژه گروه چهارم دارای تنوع زیستی بالاتری می‌باشند.

شکل (۴-۴)، نیز نمودار مهمترین متغیرهای محیطی در فضای گونه را نشان می‌دهد. نتایج نشان داد که گونه‌های Quercus brantii، Medicago sativa، Malva nicaeensis وRochilea fmacrocalyx در محور اول دارای ارزش مثبت و بالایی هستند و با ارتفاع از سطح دریا رابطه معکوس دارند این بدان معنی است که با کاهش ارتفاع، حضور این گونه‌ها بیشتر می‌شود و همچنین در قطعات نمونه‌هایی که دارای درصد لاشبرگ بالایی هستند، پراکنش دارند. گونه‌های Lithospermum arvense، Malva nicaeensis،Prangos ferulaceae ، Sonchus asper، Ixiliriom tataricum، Stachys pilifecra در محور دوم دارای ارزش مثبت و بالایی هستند در نتیجه در قطعات نمونه‌ای حضور دارند که دارای پوشش علفی کمی هستند.

شکل ۴-۴- متغیرهای محیطی در ارتباط با گونه‌های گیاهی
۴-۱-۲- ۲-نتایج آنالیز واریانس و مقایسه میانگین
نتایج تحلیل واریانس یک طرفه بین شاخص‌ها و عوامل محیطی در گروه‌های اکولوژیک مختلف در جدول (۴-۵) آمده است. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که شاخص‌های تنوع سیمپسون، شانون-وینر و شاخص‌های غنای مارگالف و منهینیک و شاخص یکنواختی پایلو و متغیرهای ارتفاع از سطح دریا و شیب و درصد لاشبرگ و جهت جغرافیایی در گروه‌های مختلف دارای اختلاف آماری معنی‌داری هستند. نتایج مقایسه میانگین دانکن نیز نشان داد که شاخص‌های تنوع سیمپسون و شانون-وینر و غنای منهینیک و یکنواختی پایلو بین گروه‌های ۱ و ۲ با گروه‌های ۳ و ۴ دارای اختلاف معنی‌داری هستند. شاخص سیمپسون در گروه ۴، شانون-وینر در گروه ۳، شاخص منهینیک و پایلو به ترتیب در واحدهای ۳ و ۴ بیشترین مقدار را دارد. شاخص غنای مارگالف و درصد پوشش علفی در گروه ۲ بیشترین مقدار را دارد. گروه ۱



همه حقوق محفوظ است

Posted ژانویه 5, 2019 by mitra4--javid in category "پایان نامه ها و مقالات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *