انار، خیزران

زقدر اوست که تارسپهر با پودست زعدل اوست که خار زمانه با خرماست
(بیت ۲۹ در مدح ناصرالمله ص۴۲)
خار-سپهر – خرما
خار خرما : خار خرما بن است .خاریست که در درخت نخل می روید.

خار خرما: نماد تیزی وتندی

کلک تو شهابیست که هرگز نبمیرد گرچه فلکش دجله ونیلست وفراتست
( بیت ۱۴ در مدح قاضی حمید الدین بلخی)
شهاب – فلک – دجله – نیل – برات
نیل:رود نیل مصر را گویند ومعرب نیلوس می باشد در دنیا نهری غیر از این یافت نمی شود.

رود نیل : نماد تحرک

زیر قدمم همیشه گویی کز زلزله خاک بی درنگ است
(بیت ۱۱ در مدح صدر سعدالدین ص۷۴)
زلزله – خاک
زلزله : تکان وجنبش شدید یا خفیف پوسته کره زمین

زلزله : نماد ویرانی

هر که همچون دانه انگور با او شد دودل ریخته خونش چو خون خوشه انگور باد
(بیت ۶ در مدح ناصرالدین طاهر ص۱۰۰)
چرا پس خوشه انگور وپروین یکی صورت پذیرفت از مصور
(بیت ۱۰ در مدح ابوالمنا قب ص۲۲۰)
انگور:میوه رز ، میوه مو
این میوه به صورت یک خوشه مرکب از دانه هاست که هریک را حبه یا دانه انگور گویند.وآنها به شکل کروی، بیضوی،تخم مرغی وبه رنگها واندازه های مختلف هستند.

انگور: نماد خونگرمی وسخاوتمندی

وگر تفاخر دریا بدست او نبود بجای در وگهر در دل صدف خون باد
(بیت ۸ در مدح سلطان الخواتین ص۱۱۰)
دریا- در- گهر-صدف

صدف: غلاف مروارید

صدف:نماد ارزش و وکمیابی

خار وخاشاک منزلت زشرف طور سینین وتین وزیتون باد
(بیت ۶ در مدح ناصرالمله طاهر ص۱۱۳)

خار – خاشاک – تین – زیتون
تین به زبان زند وپازند انجیر را گویند وآن میوه ای است معروف ودر عربی نیز همین نام دارد.

انجیر:نماد انرژی ونیرو

گل رعنا بیاد نرگس مست جام زرین بدست بردارد
(بیت ۵ در مدح طاهر بن مظفر ص۱۲۴)
گل رعنا- نرگس
گل رعنا:گل دور وی ، گل دو رنگ وآن گلی است از اندرون سرخ وبیرون زرد

گل رعنا:نماد زیبایی

بادشبگیری نسیم آورد باز از جویبار ابر آذاری علم افراشت باز از کوهسار
(بیت ۱ در مدح صدر الزمان خراسانی ص۱۶۲)

کوهسار وکوهپایه : نماد استحکام ومقاومت

باده خور چون لاله وگل زانکه اندر کوه ودشت لاله می روید زخارا گل همی روید زخار
(بیت ۹ در مدح صدرالزمان خراسانی ص۱۶۳)

لاله – گل- کوه – دشت – خارا – خار
خارا : سنگ سخت وصلب ، گرانیت

سنگ خارا : نماد محکمی واستواری

بر گل سوری می صافی حلالست ومباح خاصه اندر مجلس صدر جهان فخر کبار
( بیت ۱۱ در مدح صدر الزمان خراسانی ص۱۶۳)
گل سوری:همان گل سرخ است ، گل آتشی

گل سوری : نماد زیبایی وخوشبویی

در پناه درگه اقبال وبام قدرتست هفت کوکب در مسیر ونه شپهر اندر مدار
( بیت ۲۴ در مدح صدرالزمان خراسانی ص۱۶۳)
کوکب
کوکب: ستاره بزرگ یا عام است.
کوکب یعنی پراکنده ومتفرق شدن

کوکب: نماد پراکندگی ومتفرق شدن

چهره بدخواهت از انده چوآبی باد زرد سینه بد گوت پرخون از تفکر چون انار
(بیت ۳۹ در مدح صدرالزمان خراسانی ص۱۶۴)

انار
انار: میوه ای قرمز با دانه های درشت .درخت انار در خاک های شنی می روید.

انار: نماد سرخی چهره

دمچه چشم کدامست و دماوند کدام حلقه زلف کدامست و کدامست تتار
( بیت ۱۳ در مدح سعید مخلص ص۱۶۵)

دماوند:
دماوند کوهی است بسیار مرتفع از سلسله جبال البرز که همیشه از برف پوشیده است وواقع است مابین طبرستان و ری

دماوند: نماد استواری وسپیدی وبزرگی

مرده خواهد که بجنبد به چنین وقت از جا کشته خواهد که زخون لاله کند با گلنار
( بیت ۶ در مدح امیر ناصرالدین ص۱۸۷)

گلنار
گلنار: معرب آن جلنار است ،گل انار، شکوفه انار که در سرخی بی نظیر است.

گل انار : نماد سرخی

طفل غنچه عرق آورده زتب بر رخ از آن مادر ابر همی اشک برو بارد زار
( بیت ۱۴ در مدح امیر ناصرالدین ص۱۸۸)

غنچه
غنچه:گل ناشکفته باشد.به تازی برعوم گویند.گل ناشکفته

غنچه: نماد کم تجربگی

چون کدو خصم تو گردنکش اگر شد چه شود هم تواش باز کنی پوست زتن همچو خیار
( بیت ۳۳ در مدح امیر ناصرالدین ص۱۸۹)

کدو – خیار
کدو : گیاهی است از رده دو لپه ای های پیوسته گلبرگ که سر دسته تیره خاصی به نام تیره کدوئیان می باشد گیاهی است بالا رونده وعلفی ودارای برگهای ساده و خشن است وبرخی از برگها بصورت پیچکها در می ایند که گیاه بدان وسیله به تکیه گاه می چسبد.

کدو : نماد تنبلی وتن پروری

رخم از رنج زرد همچو ترنج دلم از درد پاره همچو انار
( بیت ۵ در مدح اغل بیگ ص۱۹۲)

ترنج –انار
ترنج: میوه ای است معروف که پوست انرا مربا سازند وبعربی تفاح مائی خوانند .میوه ای است معروف ومشهور که بواسطه کثرت چین و شکن که در پوست ان است به این موسوم شده است.

ترنج : نماد نیک بختی وبهروزی

تو گویی برگ سیب وبرگ الوان سپهرست وبرو اجرام زاهر
(بیت ۶ در مدح ابوالمناقب ص۲۲۰)
سیب انصاف را ببندد رنگ قصب عهد را بفرساید
( بیت ۴ در هجو علی مهتاب ص۶۴۱)
وز میوه وریحان قدری سیب و سمن برخیز وبیا چنانک دی نزد تو من
(رباعی ص ۱۰۲۱)
سیب – برگ

سیب:نماد تندرستی وزیبایی

بر من آمد خورشید نیکوان شبگیر بقد سرو بلند وبرخ چو بدر منیر
(بیت ۱ در مدح امیر احمد عصمی ص۲۵۰)
با قدر تو آب آسمان ریخته باد با خاک درت ستاره آمیخته باد
گر کم کند از سر تو یک موی فلک خورشید ازو بموئی آویخته باد
( رباعی ص۹۶۸)
خورشید – سرو
خورسید:ستاره ای است که جاذبه گرانشی آن اجرام منظومه شمسی را بر مداراتشان نگه می دارد.نزدیکترین ثوابت است به زمین برای ساکنان زمین خورشید از مهم ترین ستارگان است.

خورشید: نمادگرمی وروشنی

تا گرد باد را نبود آن مکان که او گوید که من به منصب باران بهمنم
( بیت ۳۱ در شکر مجلس صاحب ناصرالدین ص ۳۴۵)
گردباد- باران

گرد باد :بادی باشد که خاک را به شکل مناری بر آسمان برد وبا لفظ پیچیدن استعمال شود.

گردباد: نماد آشوب وبهم ریختگی

تا بید گل نگردد وشمشاد ویاسمن تا ارغنون سمن نشود سرو خیزران
(بیت ۳۶ در مدح صدراعظم مجدالدین ص۳۴۶)
بید-گل – شمشاد-یاسمن-ارغوان- سمن – سرو – خیزران
خیزران: نوعی از چوب ونی است که به خم شدن نشکند واز آن تازیانه سازند.درخت خیزران از گندمیان وصنعتی از دسته غلات است که دارای ساقه های بلند ونازک ومحکم می باشد.

خیزران : نماد بلندی

یاقوت ناب وآب فسرده است جام می آب طرب روان کن ویاقوت ناب خواه
(بیت ۴ در مدح خاقان المعظم طفقاج خان ص۴۰۶)

یاقوت – آب
یاقوت : نام جوهری است مشهور وآن سرخ وکبود وزرد می باشد.

یاقوت: نماد کمیابی وقیمتی بودن

وآنکه با چرخ دولتش آموخت عکس مهتاب شکل خرمن ماه
(بیت ۱۰ در مدح امیر علاء الدین اسحاق ص۴۲۱)
مهتاب – خرمن
خرمن:توده گندم وجو باشد که از کاه پاک کنند خوشه های غله را گویند که از بعد از درو کردن توده سازند وهنوز دانه را از کاه جدا نکرده باشند.

خرمن : نمادبزرگی وزیاد بودن

بارها از شرم رایت آسمان خورشید را زیر سیلاب عرق در موج طوفان یافته
(بیت ۶ در مدح سنجربن ملکشاه ص۴۲۸
)
آسمان – خورشید-طوفان –سیلاب

طوفان:انقلاب سخت هوا ، بران سخت آب بسیار که همه را فراگیرد.هر چیز بسیار که احاطه کند جماعت را.

طوفان: نماد ویران گری وخرابی

فردا که بر من وتو وزد باد مهرگان آنگه شود پدید که نامرد ومرد کیست
(بیت ۵ مناظره کدو وچنار ص۵۶۵)
باد مهرگان
باد مهرگان:ترکیب اضافی: باد خزان : باد خزانی

باد مهرگان : نماد جنبش وحرکت

جنبش آسمان بنفش خود است پای بند طویله وگله نیست
( بیت ۱ در مذمت سواری ص۵۷۰)
بنفش- آسمان
بنفش: کبود رنگ ونیلگون،رنگ کبود مانند رنگ گل بنفشه، رنگی چون رنگ پوست بادمجان

رنگ بنفش : نماد تحرک وجنبش

گوشتی ونقل ونان ترکیب کرد لیک وجه باده احمر نداشت
(بیت ۶ در طلب شراب ص۵۷۲)

احمر: سرخرنگ

رنگ سرخ:نماد

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *